Консолидация и стандартизация среды печати в Bank of Baku

16.03.2023

Одним из источников лишних затрат в современном банке является устаревший и неоптимальный парк печатающих устройств. Мы часто сталкиваемся со снижением качества печати, повышенным расходом тонера, усиленной амортизацией и постоянным выходом оборудования из строя. Не отличается рациональностью и подход к расположению принтеров в офисе. Сотрудники стремятся использовать то устройство, к которому ему удобнее подойти, невзирая на сложность и объем задания печати, назначение или загруженность устройства и прочие факторы. Поэтому при разработке печатной инфраструктуры этот фактор должен учитываться в обязательном порядке.

Есть и еще одна категория проблем, которая может оказаться серьезнее, чем повышенные затраты на печать. Речь идет об информационной безопасности предприятия. Сегодня специалисты по информационной безопасности банков прекрасно умеют отслеживать почтовый трафик, использование мессенджеров и социальных сетей, работу с внешними носителями информации. Но одним из основных каналов утечек информации по-прежнему остается печать конфиденциальных документов. Порой любой сотрудник легко может распечатать документ и передать его конкурентам. Производительность и уровень защиты функций печати используемых принтеров должна соответствовать самым актуальным потребностям учреждения. Как реализованы эти принципы в Bank of Baku, одном из ведущих банков Азербайджана, мы сегодня и поговорим с директором департамента технической и программной поддержки банка Дмитрием Потаповым.

— Какая цель стояла перед банком?

— В прошлом банк использовал различные модели и марки принтеров. Это приводило к необходимости приобретения и хранения большого количества расходных материалов. Неконтролируемая система отслеживания принтеров была уязвимой из-за высокой совокупной стоимости владения, сложного рабочего процесса и устройств, лишенных защиты. В итоге было принято решение о консолидации и стандартизации среды печати во всех филиалах и бэк-офисах банка.

Во-первых, мы задумались о необходимости стандартизировать свою печатную платформу, чтобы лучше понимать выработку и затраты на печать, повысить эффективность вложенных затрат, лучше использовать функционал печатающих устройств, а также найти возможности для реинжиниринга процессов и повышения уровня автоматизации. Для этого также необходимо было свести вместе и достичь консенсуса между различными заинтересованными сторонами в банке, ответственными за эту инфраструктуру в различных подразделениях компании, включая IТ-отдел и отдел закупок. С учетом предыдущего опыта к процессу планирования были привлечены опытные менеджеры. Во-вторых, нами были протестированы продукты различных производителей и оценены их характеристики.

— Почему вы остановили свой выбор на решениях компании Lexmark?

— Такой производитель, как Lexmark, зарекомендовал себя на рынке в качестве прогрессивного бренда, отвечающего всем современным требованиям по качеству, безопасности и экологичности. Кроме того, продукция Lexmark соответствует специальным техническим требованиям крупнейших заказчиков. С помощью продуктов Lexmark нам удалось модернизировать парк принтеров банка, улучшив соотношение количества устройств на человека, а также сократить связанные с этим расходы на электроэнергию, время печати и расходные материалы. Рабочий процесс также был усовершенствован, а сотрудники филиалов получили возможность обмениваться цифровыми данными. Теперь, пока клиент находится в филиале, в головном офисе готовятся документы для немедленной сверки с базовой банковской системой компании, что позволяет персоналу убедиться, что новый счет был успешно открыт, или, при необходимости, получить дополнительную информацию. Кроме того, большим количеством документов теперь стало можно делиться, не печатая их, а просто отсканировав.

Также хочу отметить, что рано или поздно в любой крупной компании наступает тот критический момент, когда вопрос комплексного управления печатью не просто встает на повестке дня, но требует его оперативного решения. Благодаря появившейся возможности обмена документами без необходимости печати, а также доступа к процессу печати только пользователей, использующих собственные пароли, в нашем банке начали соблюдаться требования международного стандарта ISO 27001 на оптимальное управление рисками информационной безопасности и обеспечение безопасности данных в соответствии с требованиями законодательства.

«Проект оптимизации печати Bank of Baku — это процесс принятия решений правильным деловым партнером, IТ-отделом, который очень хорошо знает свое дело, а также компетентным финансовым отделом для снижения затрат. Такие проекты невозможно реализовать только лишь с поставщиком услуг или просто с хорошим брендом. Необходимо участие всех сторон и компетентность каждого звена бизнес-процессов. Успех возможен только в том случае, если каждый игрок делает правильный пас и правильно его оценивает», — отмечает основатель CMYK MMC, Lexmark Azerbaijan Керем Бозяйла (Kerem Bozyayla).

— Какую роль в процессе поставки и инсталляции оборудования играла компания ULTRA Technologies?

— С компанией ULTRA Technologies наш банк сотрудничает уже более 10 лет. И за этот период компания смогла показать готовность поддерживать необходимый уровень качества в долгосрочной перспективе. ULTRA Technologies всегда тщательно относилась к выбору партнеров, поэтому, узнав что наш проверенный временем партнер является официальным дистрибьютором Lexmark в Азербайджане, исчезли все вопросы о том, с кем мы будем реализовывать данный проект. Как и при реализации предыдущих проектов все работы были выполнены профессионально и с опережением графиков.

— Какие перспективы открывает перед банком развернутая система печати?

— Сейчас банк сосредоточился на аналогичных процессах, которые могли бы принести выгоду от использования подобных технологий, одновременно получая пользу от возможностей системы для общего сокращения объемов печати на фоне развития процессов обмена цифровыми документами, а также расширения возможностей мобильной печати.

12 основных причин выбрать HPE Alletra 5000

16.03.2023

В сентябре прошлого года компания Hewlett Packard Enterprise представила простые, надежные и экономичные гибридные хранилища Alletra 5000, ориентированные на обычную рабочую нагрузку. Новая серия HPE Alletra 5000 основана на платформе Nimble и модели гибридного массива. Это позволило увеличить соотношение цены и качества на 25% по сравнению с существующими гибридными Flash-массивами HPE Nimble Storage. В системах 4U каждый массив может вмещать до 21 жесткого диска и 6 твердотельных накопителей. Кроме того, полка расширения позволяет установить еще 21 жесткий диск и от 3 до 6 твердотельных накопителей с Flash-кэшем. К массиву хранения можно подключить до 6 полок расширения. В HPE Alletra 5000 есть все, что нравится заказчикам в HPE Nimble Storage, а также многие другие функции.

Массивы HPE Alletra 5000 поддерживают емкость дисков 2, 4, 6, 10 и 14 ТБ. Кроме того, в этой серии есть два контроллера и возможность подключения по Fibre Channel и iSCSI. Также Alletra 5000 поддерживает RAID Triple+ Parity, что позволяет массиву обрабатывать три ошибки записи одновременно без потери данных. Серия HPE Alletra 5000 оснащена решением HPE InfoSight AIOps, которое автономно прогнозирует и устраняет проблемы с хранилищем. По данным HPE, развертывание массивов относительно простое. Всего на рынке доступны три модели: HPE Alletra 5010 (от 42 до 210 ТБ), HPE Alletra 5030 (от 42 до 504 ТБ) и HPE Alletra 5050 (от 42 TБ до 1,2 ПБ).

Давайте разберемся в основных причинах, способствующих выбору HPE Alletra 5000 для вашей корпоративной IT-инфраструктуры:

1. Работайте быстрее с облачным интерфейсом: Используйте гибридное хранилище HPE Alletra 5000, чтобы упростить локальную систему хранения, обеспечив скорость и гибкость работы в облаке. Сделайте базовую инфраструктуру невидимой, переориентировав операции на приложения, а не на инфраструктуру. Вы можете развернуть хранилище за считанные минуты, прозрачно обновлять и управлять из любого места. В отличие от традиционного управления хранилищем, HPE Alletra 5000 позволяет администраторам определенных направлений бизнеса (LOB) и администраторам баз данных легко выделять ресурсы хранения и ускорять развертывание приложений, высвобождая ИТ-ресурсы для работы над стратегически важными инициативами.

2. Переведите свое хранилище на «автопилот» с сервисом, управляемым ИИ: Попрощайтесь с бесконечными авралами благодаря платформе HPE InfoSight, ведущей в отрасли системы на основе искусственного интеллекта AIOps для инфраструктуры, которая управляет автономными операциями и помогает гарантировать, что ваши приложения всегда работают и всегда работают быстро. Вы можете прогнозировать и предотвращать сбои до того, как они произойдут в стеке, выявлять проблемы между хранилищем и виртуальными машинами, а также выявлять недостаточно используемые виртуальные ресурсы. Благодаря рекомендациям, полученным от ИИ, вам не придется строить догадки при управлении инфраструктурой данных, и вы можете использовать автоматизацию прогностической поддержки и получать прямой доступ к экспертам, чтобы избежать занимающей много времени передачи проблемы на более высокий уровень.

3. Оптимизируйте цену и производительность для обычной рабочей нагрузки: Используйте производительность Flash-памяти и экономичность диска сверхэффективной архитектуры HPE Alletra 5000, которая изначально была разработана для обеспечения высокой, стабильной производительности и лучшей в отрасли эффективности обработки данных для вашей рабочей нагрузки. Ускорьте свои приложения, используя задержку менее миллисекунды и скорость работы до 25% быстрее, чем у предыдущих гибридных Flash-массивов HPE Nimble Storage. Сократите расходы на хранение и занимаемую площадь благодаря постоянному сокращению объема данных, которое позволяет сэкономить до пяти раз больше места без снижения производительности.

4. Положитесь на доступность «шесть девяток» — гарантировано: Забудьте о беспокойстве и нарушениях в работе из-за неожиданного простоя. HPE Alletra 5000 использует проверенную платформу на основе ИИ, чтобы гарантировать устойчивую доступность данных 99,9999% для каждого клиента и каждого массива. Это гарантия отсутствия затрат и простоя, а с помощью HPE InfoSight, прогнозирующего и предотвращающего проблемы, ваши массивы с каждым днем становятся умнее, лучше и надежнее.

5. Положитесь на исключительную целостность данных и бескомпромиссную надежность: Не соглашайтесь на компромиссы между надежностью хранения данных и производительностью. HPE Alletra 5000 поддерживает тройной RAID с контролем четности в стандартной комплектации без снижения производительности. RAID-массив с тройным контролем четности может справиться с одновременным отказом трех дисков без потери данных и обеспечивает дополнительную защиту за счет контроля четности внутри диска.

6. Масштабируете легко и без сбоев: Наращивайте емкость и производительность работающей системы независимо и без прерывания работы с помощью HPE Alletra 5000 с возможностью масштабирования до соответствия требованиям. Вы также можете масштабировать до четырех массивов с прозрачной переносимостью томов между массивами, обеспечивая линейное масштабирование производительности и емкости.

7. Упростите и уменьшите стоимость защиты данных: Выполняйте соглашения об уровне обслуживания (SLA) по восстановлению с помощью быстрого, простого и интегрированного резервного копирования и восстановления с учетом приложений — локально и в облаке. Нативная репликация всех Flash-массивов HPE Alletra 6000 на гибридные массивы HPE Alletra 5000. Воспользуйтесь услугой резервного копирования и восстановления HPE на основе концепции программного обеспечения как услуги, чтобы упростить защиту гибридных данных в облаке с мгновенным восстановлением, быстрым восстановлением в локальной среде и экономичным долгосрочным хранением в облаке.

8. Попробуйте работать с гиперконвергентной инфраструктурой без ограничений: Используйте всю простоту и удобство использования, которые вам нравятся в гиперконвергентной инфраструктуре (HCI), для всех своих приложений. Дезагрегированная гиперконвергентная инфраструктура HPE Alletra (dHCI) обеспечивает гиперконвергентную среду, которая включает критически важные для бизнеса скорость и отказоустойчивость, а также независимое масштабирование вычислительных ресурсов и хранилищ.

9. Используйте как услугу, по запросу: Перейдите от владения и обслуживания инфраструктуры данных к простому доступу к ней и ее использованию. Избегайте проблем с избыточным и недостаточным выделением ресурсов, бюджетных ограничений капитальных затрат и сложных циклов закупок, выбрав гибкую модель потребления как услуги с использованием платформы HPE GreenLake, обеспечивающей переход к облачным вычислениям. Просто получите доступ к необходимым ресурсам хранения с помощью уровней хранения, оптимизированных для рабочих нагрузок, которые предоставляются в течение нескольких дней. Масштабируйте по требованию по мере необходимости, полагайтесь на буферную емкость для непредвиденных рабочих нагрузок или потребностей в использовании и откажитесь от больших первоначальных затрат в пользу прозрачной ежемесячной подписки.

10. Осуществляйте простой, доступный и безопасный переход: Пользователи гибридных Flash-массивов HPE Nimble Storage могут избежать рисков и сложностей при переходе на HPE Alletra 5000 за счет быстрого обновления данных на месте без прерывания работы. С обновлением контроллера на месте вы продолжаете использовать существующие шасси, носители и сети HPE Nimble Storage и ускорять окупаемость инвестиций. А пользователи HPE Nimble Storage могут перейти на экономичный HPE Alletra 5010, получив удвоенную емкость по той же цене, что и сопоставимый гибридный массив HPE Nimble Storage.

11. Получите все как услугу: Ускорьте модернизацию с опорой на данные благодаря унифицированным возможностям, контролю и прозрачности платформы HPE GreenLake, которая позволяет использовать облако для всех ваших приложений и данных. HPE Alletra 5000 построено на базе HPE GreenLake, обеспечивая быстрый и простой доступ к более чем 70 облачным службам.

12. Ускорение получения бизнес-результатов: HPE Alletra 5000 позволяет вам превратиться из ИТ-оператора в поставщика услуг, что означает, что вы сосредоточитесь на ускорении получения результатов, а не на управлении инфраструктурой. Ускорьте окупаемость, сэкономив 98% рабочего времени за счет выделения ресурсов на основе намерений. Снижайте риск благодаря гарантированной доступности на уровне 99,9999% для обычных рабочих нагрузок6 и повышайте гибкость благодаря предсказанию и автоматическому устранению 86% проблем еще до того, как вы поймете, что возникла проблема.

Дополнительную информацию о новой серии HPE Alletra 5000 вы можете получить на сайте официального дистрибьютора HPE в Азербайджане — компании Techpro DC
https://techprodc.com

Məlumatın sahibi sənsən

16.03.2023

Hal-hazırda biz 4-cü sənaye inqilabının astanasındayıq. Rəqəmsal transformasiya böyük sürətlə inkişaf edir. Dünyanın müxtəlif ölkələrində yeni texnoloji məhsulların yaradılması və bu texnologiyaların tətbiqi istər beynəlxalq miqyasda, istərsə də ölkə daxilində bəzi hüquqi risklər yaradır.

Hüquqi müstəsivdən baxdıqda əsas risk texnoloji məhsulların təkmilləşdirilməsi və ya istifadəsi zamanı toplanan şəxsi, həssas verilənlərin yəni datanın necə istifadə olunmasında, kimlərə ötürülməsində, bundan əlavə, şirkətlərin və ya qurumların həmin verilənləri necə qorumasındadır. Qeyd etmək istərdim ki, məlumatlar Smart (Ağıllı) ev cihazlarını, smartfonları, tətbiqləri istifadə etdiyimizdə, hətta internet üzərində axtarış etdiyimiz zaman toplanılır. Artıq qaçınılmaz hal alan bu reallıq bir tərəfdən tətbiqlərin və cihazların toplanan dataya əsaslanaraq təkmilləşməsini təmin edir, digər tərəfdən də marketinq üçün istifadəçinin zövqünə özəl təkliflər təqdim etmək məqsədilə istifadə olunur.

Məlumat/Data artıq rəqəmsal dövrün əsas «yanacağıdır»

İnformasiya təhlükəsizliyinin tətbiq olunması üçün Avropa Birliyində məlumatların idarəedilməsi və istifadə izni GDPR — General Data Protection Regulation (verilənlərin qorunması üzrə ümumi reqlament) ilə tənzimlənir. Bu qanun şirkətlərin məlumat toplamaq və istifadə etmək üçün istifadəçidən icazə almasının vacibliyi, məlumatların kimlər tərəfindən emal edilə, hansı müddət ərzində saxlana biləcəyini, məlumatların şifrələnmiş və qorunmuş olmasını məlumatların şəffaflığı və hətta şirkətlərdə məlumatarın qorunmasını təmin edən bir əməkdaşın olması kimi məqamları özündə əks etdirir. Bu, qanunvericilik baxımından tənzimlənmədir və hər bir ölkə bunu öz informasiya təhlükəsizliyi siyasətinə uyğun olaraq tətbiq edir.

Digər tərəfdən, istifadəçilər özlərini necə qoruya bilərlər?

Mürəkkəb şifrələrdən istifadə edərək, doğum tarixi, ad, soyad və ya sıralanmış rəqəmlər kimi çox asan yadda qalan şifrələrdən uzaq duraraq.
Tətbiqlərdə və ya internet səhifələrində iki faktorlu şəxsiyyəti təsdiqləmə funksiyasından (əgər varsa) həmin xidmətdən istifadə edərə
Tanımadığınız şəxslərdən və ya səhifələrdən gələn e-mail və qoşmaları (attachments) açmaqdan imtina edərə
Lisenziyalı əməliyyat sistemlərindən və antivirus proqramlarından istifadə edərə
Əsas təhlükəsizlik boşluqlarının məhz geniş kütlələrə açıq internet şəbəkələrində olduğunu nəzərə alaraq açıq/ictimai şəbəklərdə şəxsi məlumatları ötürməkdən və ya maliyyə əməliyyatlarını həyata keçirməkdən imtina edərə
İnternet səhifələrində Cookies (Çərəzlərləri) qəbul və ya rədd edərkən hansı məlumatların toplandığını və necə istifadə olunacağını diqqətlə nəzərdən keçirərə
Tanımadıqları şəxslərlə mail və ya telefon vasitəsilə məlumatların etibar etmədiyi şəxslərlə paylaşmamalıdırlar və hətta etibar etdiyi şəxslər və qurumlarla paylaşdıqda həmin məlumat şifrələnib sonra göndərilimə

Qeyd edək ki, rəqəmsal dövrə hazır olmaq, informasiya təhlükəsizliyi təmin edə bilmək üçün cəmiyyətin də hazır olması gərəklidir. İnternet dövründə hər bir fərd şəxsi məlumatların qorunması və necə istifadə olunması məsuliyyətini dərk etməlidir. Hər bir fərd ümümiyyətlə məlumatın,o cümlədən, fərdi məlumatın nə olduğu, ümumiyyətlə məlumat kateqoriyaları haqqında anlayışa sahip olmalıdır.

İlk olaraq ümümiyyətlə məlumat nədir sualnını cavabladığımızda verilən və ya data olaraq bildiyimiz anlayışın rəqəmsal məlumat parçasına verilən ad olduğunu qeyd etməliyik.

Mediadan və ya internetdən tədqiqat, təcrübə, müşahidə yolu ilə əldə edilən. Hər cür dəyər verilən sayıla bilər.

Qeyd edək ki, toplanan verilənlər arasında fərdi məlumatlar da yer ala bilər. Fərdi məlumatın nə olduğu Azərbaycan Respublikası fərdi məlumatlar haqqında qanunun 2.1.1 maddəsində müəyyən edilmişdir. Belə ki, burada fərdi məlumatlar «şəxsin kimliyini birbaşa və ya dolayısı ilə müəyyənləşdirməyə imkan verən istənilən məlumat» olaraq müəyyən edildiyini görə bilərik. Fərdi məlumatlar özü özlüyündə aşağıdakı cədvəldə göstərildiyi kimi iki kateqoriyaya bölünür.

Şəxsi məlumatlarınız nəyə görə dəyərlidir?

İstifadəçilərin həyata keçirdikləri hər bir əməliyyat onlayn platformalar vasitəsi ilə icra olunur. Bu əməliyatlar (onlayn alış-veriş, pul köçürmələri, ödəmələr və bir çox tranzaksiya) zamanı məlumatlarımızı bölüşürük. Bölüşülən məlumatlar həm adi, həm də xüsusi kateqoriyaya daxil olan məlumatlar ola bilər.

Siz şəxsi məlumatlarınızın şirkətlər və dövlət müəssisələri tərəfindən necə toplandığını və istifadə olunduğunu bilməlisiniz. Bu hər bir vətəndaşın hüququdur! MəlumatlarAzərbaycan Respublikasının qanunlarına əsasən qorunmaqdadır.

Bu qanunlardan məqsəd fərdi məlumatların toplanılmasının, emal edilməsinin və mühafizəsinin qanunvericilik əsaslarını və ümumi prinsiplərini, həmin sahədə dövlət tənzimləmələrinin qayda və tələblərini, fərdi məlumatların informasiya ehtiyatlarında formalaşdırılmasını, informasiya sistemlərinin yaradılmasını, informasiyanın verilməsi və ötürülməsi qaydalarını, bu prosesdə iştirak edən şəxslərin hüquqlarını, vəzifələrini və məsuliyyətinin əsaslarını müəyyən etməkdən, əsas insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarını, o cümlədən, şəxsi və ailə həyatının toxunulmazlığını qorumaq hüququnu müdafiə etməkdən ibarətdir.

Fərdin hüquqlarını nəzərdən keçirdiyimizdə Azərbaycan Respublikasının qanununa əsasən hər bir şəxs aşağıdakı hüquqlara malikdir:

İnformasiya sistemində özü barəsində fərdi məlumatların toplanılmasının, emal edilməsinin və üçüncü şəxslərə verilməsinin hüquqi əsaslandırılmasını tələb etmək, bunun subyekt üçün hansı hüquqi nəticələrə gətirib çıxaracağı barədə məlumat almaqmalikdir.
İnformasiya sistemində özü barəsində toplanılmış fərdi məlumatların məzmunu ilə tanış olmaq, fərdi məlumatların toplanması və emal edilməsinin məqsədini, müddətini, üsullarını, onun fərdi məlumatları ilə tanış olmaq icazəsi olan şəxslərin, o cümlədən məlumat mübadiləsi aparılması nəzərdə tutulan informasiya sistemlərinin dairəsini bilmək, özü barəsində toplanan və emal edilən fərdi məlumatların dəqiqləşdirilməsini və qanunvericiliklə müəyyən olunmuş hallar istisna olmaqla, məhv edilməsini tələb etmək, habelə həmin məlumatların müəyyən olunmuş qaydada arxivə verilməsi barədə müraciət etmə
Özü barəsində fərdi məlumatların toplanılmasına və emal edilməsinə qadağan qoyulmasını tələb etmə
Özü barəsində toplanılmış və emal edilmiş fərdi məlumatların əldə edilməsi mənbələri barədə məlumat almaq, həmin məlumatların qanuna uyğun olduğunun sübuta yetirilməsini tələb etmə
Özü barəsində toplanılmış və emal edilmiş fərdi məlumatların qorunmasını tələb etmə
Özü barəsində toplanılan və işlənilən fərdi məlumatların olduğu informasiya sistemlərinin uyğunluq sertifikatının mövcudluğu və dövlət ekspertizasından keçirilməsi haqqında məlumat almaq.

Azərbaycan Respublikasının hər bir vətəndaşı fərdi məlumatların toplanılmasının və emal edilməsinin, qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada məcburi xarakter daşıdığı hallar istisna olmaqla, onun barəsində olan məlumatların toplanılmasına və emal edilməsinə etiraz etmək hüququnada malikdir.

Fərdi məlumatlar arasında xususi kateqoriyaya aid olan məlumatlar da yer alır. Bunlardan biri biometrik məlumatlardır ki, qanuna əsasən, eyniləşdirilmiş və ya eyniləşdirilməkdə olan fiziki şəxsin fizioloji xüsusiyyətlərini xarakterizə edən, onu birmənalı və ya digər məlumatlarla uzlaşdıraraq eyniləşdirməyə etməyə imkan verən (əl-barmaq və ovuc izləri, üzün təsviri, gözün buynuz qişası və retinası, səsinin fraqmenti və akustik parametrləri, dezoksiribonuklein turşusu (DNT) analizinin nəticələri, bədən ölçüləri, bədənin xüsusi əlamətlərinin və fiziki çatmazlıqlarının təsviri, yazı xətti və imzası), müvafiq standartlar tətbiq olunan və fiziki daşıyıcıda əks etdirilmiş fərdi məlumatlar olaraq hesab olunur.

Məlumatların sahibi vədəndaş olduğu üçün şirkətlər hər bir fərdin məlumatlarını toplandığı və üzərində iş icra edildiyi zaman müştərini bu barədə məlumatlandırmalı və onun razılığını almalıdır.

Razılığın verilməsi

Müəssisələr şəxsi məlumatları hansı məqsədlə tələb etdiklərini hər bir fərdə bildirməlidir və yalnız müştərinin razılığı əsasında şəxsi məlumatları toplamaq, istifadə etmək və ya açıqlama imkanına sahib ola bilər.

Qeyd edək ki, fərdlər öz şəxsi məlumatlarını alış-veriş edərkən könüllü təqdim etdikdə, alış-veriş əməliyyastını tamamladıqda, təşkilatlara şəxsi məlumatlarını təqdim etdikdə bununla da həmin məlumatları istifadə etməyə icazə vermiş olurlar.

Buna görə müştərilər şəxsi məlumatlarına nəzarət etməlidir. Müştərilər məlumatlarını bölüşdükdə və müəssisələrə həmin məlumatları emal etmək razılığını verdikdə belə verilən razılığın geri götürülməsi hüququna malikdirlər.

Hər bir fərd istənilən vaxt müəssisələrdən şəxsi məlumatlarının toplanmasını, istifadə edilməsini və ya açıqlanmasının dayandırılmasını tələb edə bilər.

Müəssisənin sistemində müştəriyə dair şəxsi məlumatlar daha öncədən mövcuddursa müştəri bu məlumatların silinməsini və ya anonim hala gətirilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Qeyd etmək istəyirəm ki, məlumatlar müəssisələrin sistemlərində qanunda göstərildiyi qaydada və qanunla müəyyənləşdirilmiş müddət ərzində saxlanılmalıdır. Müştərilərin tələbi sadəcə məlumatların toplanmasının dayandırılması deyil, eləcə də müştəriyə aid bütün məlumatların anonim hala gəlməsi və ya silinməsi tələb olunursa müəssisə bu tələbi yerinə yetirməlidir. Qeyd olunan tələblər Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə tənzimlənir.

Müştərilər məlumatlarına daxil olub və onları düzəltmə haqqına malikdirlər. Müştəri müəssisənin onun haqqında olan şəxsi məlumat sisteminə daxil ola və qeyri-dəqiq olanların düzəldilməsini tələb edə bilər. Həmçinin o, şəxsi məlumatlarının son il ərzində necə istifadə edildiyini və ya açıqlandığını da yoxlaya bilər.

Lakin aşağıda göstərilən bəzi istisna hallarda müəssisələr məlumatlara giriş icazəsi verə bilməzlər:

Başqasının şəxsi məlumatlarını üzə çıxarmaq məqsədini daşıdıqda.
Milli maraqlara zidd olduqda.
Təhlükəsizliyinizə və ya fiziki/psixi sağlamlığınıza birbaşa və ciddi zərər vurulduqda.
Başqasının təhlükəsizliyini və ya fiziki/psixi sağlamlığını təhdid etdikə.
Şəxsi məlumatlarınızı təqdim edən şəxsin kimliyini aşkarlamaq məqsədini daşıdıqda.

Ayrıca qeyd edək ki, daha çox şəffaflıq daha çox qorunmanı təmin edir. Müəssisələrdə baş verən məlumatların məxfiliyinin pozulması kimi hadisələrdə bu hal fərdə hər hansı bir risk və ya zərər verə bilərsə, müəssisələr bu barədə müştərilərini dərhal məlumatlandırmalıdır. Bu məlumatlandırma həyata keçirildiyi zaman istifadəçilər parollarını dəyişdirərək şəxsi məlumatlarının təhlükəsizliyini təmin edə bilərlər. Ayrıca olaraq biznes tərəfindən tövsiyə edilən zəruri addımlar atılmalıdır.

Şəxsi məlumatların növündən asılı olmayaraq məlumat pozuntusu zamanı istifadəçələrin edə biləcəyi mümkün tədbirlər:

Giriş məlumatları: Köhnə parolları və təhlükəsizlik suallarını mütəmadi olaraq yeniləmək və müxtəlif platformalarda eyni paroldan istifadə etməmək.

Maliyyə məlumatları: Özlərini naməlum ödənişlərdən qorumaq üçün bank və ya maliyyə institutu ilə əlaqə saxlamaq. Məsələn, kart nömrəsi sızdırılıbsa, kredit kartını ləğv etmək.

Fərdi məlumatları ümümiyyətlə qoruma altına alan şirkətlərlə əməkdaşlıq etmək və onların sistemlərindən istifadə etmək rəqəmsal transformasiya dövründə tələb olunan şərtlər arasında yer alır. Üstünlük şəxsi məlumatları daha yaxşı qorumaq üçün cavabdehlik daşıyan, informasiya təhlükəsizliyini təmin edən, eləcə də beynəlxalq və yerli sertifikatlara sahib olan müəssisələr şirkətlərə verilməlidir.

Belə şirkətlər vətəndaşların məlumatlarının qorunmasını təmin edən və buna zəmanət verən təcrübəli şirkət sayılır.

Nigar Quliyeva, məlumatların mühafizəsi üzrə ekspert

Стартап Anthropic, поддерживаемый Google, выпустил чат-бота Claude — конкурента ChatGPT

15.03.2023

Стартап Anthropic, специализирующийся на разработке решений в сфере искусственного интеллекта, выпустил Claude — чат-бота с искусственным интеллектом, закрытое тестирование которого проводилось с января этого года. Инструмент способен обрабатывать текст и вести разговор, сохраняя «высокую степень предсказуемости и надежности».

Так же, как и ChatGPT от OpenAI, Claude умеет обобщать информацию, извлекать основную мысль из текста, помогать в написании программного кода и отвечать на вопросы. Чат-бот не подключен к интернету, а поэтому не способен выдавать ответы, требующие актуальной информации.

Anthropic предлагает доступ к Claude через веб-интерфейс или API-интерфейс. Полноценная версия чат-бота стоит $2,9 доллара за обработку миллиона символов, облегченная (Claude Instant) — $0,43 доллара за тот же объем информации.

Anthropic основан в 2021 году бывшим директором по исследованиям в OpenAI Дарио Амодеем вместе с другими ушедшими из компании сотрудниками. В конце 2022 года компания Google инвестировала в стартап около $300 млн. в обмен на долю в размере 10%. Кроме того, Anthropic обязался приобрести ресурсы облачных вычислений у поисковой компании. А в феврале этого года облачное подразделение Google Cloud и Anthropic объявили о партнерстве.

Следите за новостями в нашем Telegram-канале: https://t.me/infocity_az