AZCON Holding şirkətlərindən olan və “Hökumət buludu” layihəsinin provayderi hesab edilən “AzInTelecom” MMC şirkəti Azərbaycanda Lenovo ThinkSystem yüksək performanslı serverlər üzərində qurulmuş ilk Superkompüter Mərkəzini istifadəyə verib.

“Azərbaycan Respublikasının 2025-2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyası”na uyğun olaraq, yüksək performanslı hesablama (YPH) mərkəzi ölkənin süni intellekt sahəsindəki inkişafını sürətləndirmək və rəqəmsal transformasiyanı təşviq etmək üçün hazırlanıb.

Yeni Superkompüter Mərkəzi məlumatları ölkə daxilində lokal olaraq emal edir, bununla da məlumatların təhlükəsizliyi gücləndirilərək vətəndaşlara nəzərəçarpan dərəcədə fayda gətirir. Sİ əsaslı dövlət xidmətlərindən və Azərbaycan dilində rəqəmsal platformalardan tutmuş kibertəhlükəsizlik analitikasına və milli tədqiqatlara qədər bütün vacib vəzifələr artıq ölkə daxilində təhlükəsiz şəkildə inkişaf etdirilə, öyrədilə və idarə edilə bilir. Bu yanaşma göstərilən xidmətlərin operativliyini artırır, həssas məlumatları qoruyur, eləcə də Sİ innovasiyasının Azərbaycan əhalisinin ehtiyaclarının ödənilməsini, etimadın yaradılmasını və rəqəmsal mühitə inteqrasiyasının birbaşa dəstəklənməsini təmin edir.

“Superkompüter Mərkəzinin yaradılması ölkənin süni intellekt ekosisteminin inkişafı üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir. Mərkəz böyük miqyasda məlumatları emal edən və süni intellekt modellərinin sürətli işləməsini dəstəkləyən vacib texnoloji infrastruktur kimi xidmət edəcək”- deyə “AzInTelecom” şirkətinin İdarə Heyətinin sədri Elxan Əzizov bildirib. Lenovo şirkətinin infrastruktur həlli yerli Sİ layihələrinin xarici resurslara ehtiyac olmadan ölkə daxilində inkişaf etdirilməsinə imkan verir. Eyni zamanda bu, region üzrə Sİ sahəsində Azərbaycanın rəqabət qabiliyyətini gücləndirmək məqsədilə dövlətə məxsus məlumatların emalı üçün daha təhlükəsiz mühit yaradır.”

Təhlükəsiz ölkədaxili Sİ innovasiyanın əsası

Yeni Superkompüter Mərkəzi özündə müstəsna hesablama gücünü, yüksəksürətli məlumat ötürmə qabiliyyətini və etibarlılığı birləşdirir. Onun arxitekturası qabaqcıl süni intellekt modellərini ölkə daxilində təhlükəsiz şəkildə öyrətmək, idarə etmək və miqyaslandırmaq üçün xüsusi olaraq hazırlanıb ki, bu da dövlət xidmətlərinin göstərilməsini sürətləndirməyə, kibertəhlükəsizliyi gücləndirməyə və innovasiyanı təşviq etməyə imkan verir.

Açıq şəkildə keçirilən tender prosesindən sonra “AzInTelecom” ölkənin ən vacib Sİ vəzifələrini dəstəkləyə bilən yüksək performanslı Sİ superkompüterini hazırlamaq və yerləşdirmək üçün Lenovo şirkətini seçdi. Sİ YPH klasteri, Intel x86 əsaslı CPU və NVIDIA etalon arxitekturasına malik Lenovo ThinkSystem serverləri üzərində qurulub, genişmiqyaslı Sİ öyrədilməsi, dəqiq tənzimləmə və yüksəksəmərəli hesablama vəzifələri üçün optimallaşdırılıb.

Hətta mürəkkəb, böyük məlumat resursları tələb edən tətbiqlərlə işləyərkən, sistem iri Sİ modellərini tez və səmərəli şəkildə öyrətmək və yerləşdirmək üçün lazım olan hesablama imkanı təmin edir. Bu, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən təşkilatlara geniş məlumatları emal etməyə, Sİ dəqiqliyini artırmağa və tərtibat prosesindən real şəraitdə yerləşdirməyə qədər olan vaxtı qısaltmağa, bununla da biznes, vətəndaşlar və dövlət xidmətləri üçün ideyaları daha sürətli şəkildə həyata keçirməyə imkan verir.

Xüsusi idarəetmə mühiti Sİ platformasının etibarlı, təhlükəsiz və davamlı şəkildə işləməsini təmin edir. Bu orkestrasiya təbəqəsi bütün infrastruktur üzrə monitorinqi, planlaşdırmanı və həyat dövrünün idarə edilməsini dəstəkləyir və Sİ ilə işləyən xidmətlərin əlçatan, dayanıqlı və milli prioritetləri dəstəkləməyə hazır olmasını təmin edir.

Milli miqyasda səmərəlilik üçün qurulub

Sİ əsaslı superkompüter NVIDIA H200 GPU-ları ilə təchiz olunmuş Lenovo ThinkSystem SR680a V3 serverlərindən ibarətdir.

Yüksəksürətli NVIDIA InfiniBand NDR şəbəkəsi (400 Gb/s) qovşaqlar arasında səmərəli miqyaslanmanı təmin edir, beş Lenovo ThinkSystem SR630 V3 serverindən ibarət xüsusi idarəetmə klasteri isə orkestrasiya və monitorinqin idarə edilməsini təmin edir.

Sİ ilə optimallaşdırılmış yüksəksəmərəli saxlama sistemi, hətta intensiv Sİ öyrədilməsi zamanı məlumatlara maneəsiz girişi və onların emalını təmin edir. Klasterdə məlumatların saxlanması və emalı DDN AI400X2 sistemi tərəfindən təmin edilir. Bu sistem Sİ vəzifələri üçün xüsusi olaraq hazırlanıb və genişmiqyaslı öyrədilmə üçün davamlı yüksək keçirmə qabiliyyətinə çıxışı dəstəkləyir.

Platforma NVIDIA AI Enterprise proqram təminatı ilə təchiz olunub və Lenovo Premier Support tərəfindən dəstəklənir, bu da sənaye səviyyəli Sİ əməliyyatları üçün təhlükəsiz, stabil və tam dəstəklənən bir mühit təmin edir.

Azərbaycanın rəqəmsal gələcəyini dəstəkləyən qlobal Sİ liderliyi

“Lenovo” sistemin yerləşdirilməsi və biliyin ötürülməsindən tutmuş davamlı texniki dəstəyə qədər layihəni hərtərəfli dəstəklə təmin etdi. Bu, yeni superkompüter mərkəzinin effektiv şəkildə idarə olunmasını, zamanla ona texniki dəstəyin göstərilməsini və milli ehtiyaclar artdıqca, gələcək Sİ ehtiyaclarını qarşılamaq üçün inkişaf etdirilməsini təmin edir.

Lenovo şirkətində biz ən çox tələb olunan yerdə və zamanda məlumatları intellektlə gücləndirərək, Sİ-nin qlobal miqyasda tətbiqini sürətləndirməyə səy göstəririk. Bu öhdəlik yüksəksəmərəli hesablama sahəsində liderliyimizə və transformativ Sİ tətbiqləri üçün vacib olan infrastruktur tələblərini dərindən anlamağımıza əsaslanır”, — deyə “Lenovo Global Technology Azerbaijan” MMC-nin direktoru Rasim Bəxşi bildirib. “Sənayenin Sİ vəzifələri üçün xüsusi olaraq hazırlanmış 80-dən çox məhsulu əhatə edən ən geniş Sİ portfelinə, eləcə də NVIDIA, DDN, Intel də daxil olmaqla aparıcı çipset, avadanlıq, proqram təminatı və xidmət təminatçıları ilə strateji tərəfdaşlıqlara malik olan Lenovo şirkəti, kənar hesablamadan data mərkəzinə və bulud mühitinə qədər tam çeşiddə Sİ həlləri təqdim edir. Bu hibrid yanaşma təşkilatlara məlumatların suverenliyi və təhlükəsizliyi üzərində nəzarəti tam şəkildə qorumaqla yanaşı innovasiyaları inamla tətbiq etməyə imkan verir. Azərbaycandakı Superkompüter Mərkəzi bu fəlsəfənin nümunəsidir: burada qabaqcıl Sİ infrastrukturu, məlumatların təhlükəsizliyinə və ya əməliyyat avtonomluğuna xələl gətirmədən ölkənin milli əhəmiyyəti olan tədqiqatları, təhsili və rəqəmsal transformasiyanı dəstəkləyir.”

Ən son TOP500 siyahısına görə, Lenovo sistemlərin payına görə dünyanın aparıcı superkompüter təminatçısı mövqeyini qoruyur. Green500 reytinqləri, Lenovo şirkətinin enerji effektivliyi sahəsindəki liderliyini bir daha vurğulayır, belə ki, Lenovo ThinkSystem serverləri dünyanın ən yüksək enerji effektivliyinə malik superkompüterlərinin işini təmin edir. Bunlara Niderland və Kanadada 1-ci, Türkiyədə ilk iki yeri, Şimali Amerikada 2-ci yeri tutan, Almaniya və İspaniyada isə ilk üçlükdə qərarlaşan, ekoloji cəhətdən ən təmiz hesab edilən bir neçə sistem daxildir.

Lenovo və AzInTelecom qlobal superkompüter təcrübəsini və liderliyi ölkədaxili infrastrukturla birləşdirir, bununla da Azərbaycana qabaqcıl Sİ imkanlarını iqtisadiyyat və vətəndaşlar üçün etibarlı, real nəticələrə çevirməyə kömək edir.