spot_img
2 апреля, 2026
Домой Блог Страница 106

“SİMA Token”in hüquqi şəxslər və dövlət qurumları üçün onlayn sifariş imkanı yaradılıb

AzInTelecom

AZCON Holding şirkətlərindən olan “AzInTelecom” MMC artıq hüquqi şəxslər və dövlət qurumları üçün “SİMA Token” elektron imzasını onlayn sifariş etmək imkanı yaradıb.

Təxminən bir il əvvəl vətəndaşlar və sahibkarlar üçün təqdim edilən bu xidmətin imkanları genişləndirilib və indi bütün istifadəçilər www.sima.az saytı üzərindən “SİMA Token” elektron imzasını istənilən vaxt sifariş edə bilərlər. Bunun üçün dövlət qurumları və hüquqi şəxslər SİMA kabinetinə daxil olaraq “İşçilər” bölməsində rəsmi əməkdaşlarını görə və onların “SİMA İmza” və “SİMA Token” üzrə imzalama səlahiyyətlərini idarə edə bilirlər.

Əvvəlcə “Sifariş məlumatları” səhifəsində əməkdaş haqqında zəruri məlumatlar daxil edilir və məlumatlar tamamlandıqdan sonra müqavilə “SİMA İmza” ilə imzalanır. Ödəniş həyata keçirildikdən sonra “SİMA Token” sifarişinin icrasına başlanılır və istifadəçi “Ümumi sifarişlər” səhifəsində sifarişin statusunu mərhələlər üzrə izləyə bilir.

Hüquqi şəxslər üçün 3 illik “Token” imzasının məbləği 72 AZN, dövlət qurumları üçün isə 58 AZN təşkil edir.

Qeyd edək ki, “Sima Token” beynəlxalq standartlara uyğun, virtual məkanda şəxsiyyəti təsdiqləyən və qanunvericiliyə əsasən əl imzası ilə eyni hüquqi qüvvəyə malik gücləndirilmiş elektron imzadır. “SİMA Token”in əsas üstünlükləri tanınma, məxfilik, bütövlük və inkarolunmazlıq prinsiplərinə əsaslanır. Bu imzadan elektron imza tələb olunan bütün sahələrdə, o cümlədən elektron vergi portalında, ipoteka müraciətlərində, elektron məhkəmə sistemində, mobil notariatda, ƏMAS platformasında və bank-maliyyə xidmətlərində istifadə etmək mümkündür.

Tesla продемонстрировала эволюцию гуманоидного робота Optimus за последние 2,5 года

Optimus

Компания Tesla опубликовала маленький ролик, демонстрирующий эволюцию гуманоидного робота Optimus за последние 2,5 года.

В 2023 году робот еле держался на ногах, неуверенно балансируя при каждом шаге — классический ранний прототип, только осваивающий устойчивость. Спустя 2,5 года модернизированная версия Optimus легко переходит в бег, стабильно сохраняет траекторию и демонстрирует такую плавность движений, которая ранее казалась недостижимой.

Такой прогресс стал возможен благодаря обновлению приводных систем, внедрению новых алгоритмов стабилизации и общей оптимизации конструкции. Tesla достаточно активно продвигает идею, что гуманоидные роботы скоро займут важную роль в промышленной автоматизации, а Optimus станет флагманским проектом компании.

Глава Илон Маск заявил, что робот Optimus «фактически устранит бедность» и обеспечит «универсальный высокий доход для всех». Новая версия манипулятора для робота Optimus получит радикально более развитую механику: в конструкции «руки» будет задействовано порядка пятидесяти приводов. Маск подчеркнул, что такая гибкость необходима для выполнения тонких и высокоточных операций.

10 самых мощных Android-планшетов ноября по версии AnTuTu

AnTuTu

Разработчики бенчмарка AnTuTu опубликовали рейтинг самых производительных планшетов на базе Android по итогам ноября. Как обычно, тестировались мощность CPU, графические возможности, пользовательский опыт (UX), скорость чтения/записи хранилища, а также пропускная способность и задержка памяти.

Лидером рейтинга по версии AnTuTu стал Honor MagicPad 3 Pro 13.3, оснащенный процессором Snapdragon 8 Elite Gen 5. Планшет набрал 4 038 720 баллов. На втором месте расположился H3C MegaBook на базе Intel Ultra 5 228V (3 716 440 баллов), на третьем — OPPO Pad 4 Pro (3 230 943).

Далее идут Lenovo Y700, Red Magic Gaming Tab 3 Pro, Xiaomi Pad 8 Pro, OnePlus 2 Pro, OPPO Pad 5, Redmi K Pad и iQOO Pad5 Pro.

Mistral AI представил линейку ИИ-моделей Mistral 3 с открытым исходным кодом

Mistral 3

Французский стартап Mistral AI, поддерживаемый Microsoft, объявил о выходе семейства моделей Mistral 3 с открытым исходным кодом (Open-weight).

Линейка Mistral 3 включает флагманскую большую модель специализированной разреженной архитектуры (Mixture of Experts, MoE) с мультимодальными и многоязычными возможностями — Mistral Large 3. Она умеет анализировать и обрабатывать не только текст, но и изображения. Это самая мощная на сегодняшний день модель компании, обученная с 41 млрд. активных и 675 млрд. общих параметров.

Mistral Large 3 входит в число передовых моделей с открытым исходным кодом, оптимизированных под тонко настроенные инструкции. По тестам производительности модель занимает высокие позиции в рейтинге LMArena.

Также в состав семейства входят небольшие модели на 3B, 8B и 14B параметров для работы на локальных устройствах.

Все модели линейки выпускаются по лицензии Apache 2.0 – они доступны для свободного использования как исследователям, так и коммерческим разработчикам. Модели Mistral 3 уже развернуты на платформах Mistral AI Studio, Hugging Face, Amazon Bedrock и Azure Foundry.

İlon Mask təhlükəsiz gələcək üçün İA-nın sahib olmalı olduğu üç əsas keyfiyyəti açıqladı

SpaceX və Tesla-nın rəhbəri, X-in sahibi və texnologiya dünyasının ən nüfuzlu fiqurlarından biri olan milyarder İlon Mask süni intellektin inkişafı ilə bağlı yeni xəbərdarlıq edib. O, hindistanlı sahibkar Nikhil Kamathın podkastında gələcəyin İİ ilə avtomatik olaraq təhlükəsiz olmayacağını bildirib və bu sahənin hansı prinsiplər üzərində qurulmalı olduğunu açıqlayıb.

Maskın sözlərinə görə, güclü texnologiyalar yanlış istiqamətdə inkişaf etdikdə dağıdıcı gücə çevrilə bilər. O xatırladıb ki, bir zamanlar OpenAI-nin həmtəsisçisi olsa da, sonradan təşkilatın ilkin məqsədindən — təhlükəsiz və şəffaf İİ inkişaf etdirməkdən uzaqlaşdığı üçün ayrılıb.

Milyarder hesab edir ki, süni intellektin ən təhlükəsiz formasını yaratmaq üçün üç əsas keyfiyyət mütləq olmalıdır:

1. Həqiqət.
İİ yalan məlumatları ayırd etməyi və dəqiq faktlara əsaslanmağı bacarmalıdır. Mask deyir ki, modelə saxta və yanlış məlumatlar «yedizdirmək» onu sözün əsl mənasında «dəli edə» bilər.

2. Gözəlliyə meyl.
Onun fikrincə, İİ harmoniyanı — istər incəsənətdə, istər elmdə, istərsə də insanlar arasındakı münasibətlərdə — dəyərləndirməyi bacarmalıdır.

3. Maraq və bilik həvəsi.
Dünyanı anlamağa çalışan, öyrənməyə meyilli bir İİ daha sabit, daha insani və daha etibarlı olur. Bu isə idarəedilməz davranış risklərini azaldır.

Mask ümid etdiyini bildirib ki, gələcəyin süni intellekt sistemləri insanlara qarşı deyil, insanlığın qorunmasına maraq göstərəcək. Onun fikrincə, əgər İİ həqiqətə, gözəlliyə və öyrənməyə can atsa, bəşəriyyət təhlükəli deyil, faydalı texnologiya əldə edəcək.

Avropa Məhkəməsi Apple-ə qarşı Niderlandda milyonlarla avroluq iddiaya icazə verdi

Avropa Ədalət Məhkəməsi (CJEU) qərara alıb ki, Apple şirkətinə qarşı Niderlandda antiinhisar ziyanının ödənilməsi ilə bağlı məhkəmə iddiası qaldırıla bilər. Qərar iPhoneiPad istifadəçiləri üçün kompensasiya tələb edən iki fondun mövqeyini dəstəkləyib.

Right to Consumer JusticeApp Stores Claims fondları ümumi ziyanın 14 milyon istifadəçi üçün təxminən 637 milyon avro olduğunu bildirir (faizlər də daxil olmaqla). Onların sözlərinə görə, Apple-ın tətbiqdaxili alışlarda tutduğu 30%-ə qədər komissiyalar həddindən artıq yüksəkdir və şirkətin bazar üstünlüyündən sui-istifadə etdiyini göstərir.

Apple isə iddia edirdi ki, pozuntu Niderland ərazisində baş vermədiyi üçün yerli məhkəmə bu işə baxmaq səlahiyyətinə malik deyil. Lakin Avropa Məhkəməsi bu arqumenti qəbul etməyib. Qeyd olunub ki, App Store-un müvafiq versiyası məhz Niderland bazarına yönəlib və tətbiqlər Apple ID-si həmin ölkəyə bağlı olan istifadəçilərə satılır.

Nvidia və OpenAI arasında 100 milyard dollarlıq razılaşma hələ də bağlanmayıb

Nvidia-nın maliyyə direktoru Kolette Kress bildirib ki, OpenAI-yə 100 milyard dollara qədər mümkün investisiya ilə bağlı yekun saziş hələ imzalanmayıb. Şirkətlər arasındakı danışıqlar davam edir.

Əvvəl açıqlanan plana əsasən, razılaşma OpenAI üçün ən azı 10 qiqavat gücündə Nvidia hesablama sistemlərinin qurulmasını nəzərdə tutur. Bu həcmdə enerji ABŞ-da 8 milyondan çox evi elektriklə təmin edə bilər.

Kress qeyd edib ki, OpenAI üçün mümkün çip tədarükləri Nvidia-nın hazırda 2026-cı ilə qədər 500 milyard dollar dəyərində olan sifariş planlarına daxil deyil. OpenAI ilə razılaşma bu məbləği daha da artıracaq.

OpenAI, Nvidia çiplərinin ən böyük alıcılarından biridir. Şirkət daha əvvəl başqa bir İA-startap — Anthropic — üçün də 10 milyard dollara qədər investisiya ayırmağı planlaşdırdığını açıqlamışdı.

Qatlana bilən smartfonların satışları yeni rekord müəyyən etdi

Qatlana bilən smartfon bazarı sürətlə genişlənməyə davam edir. 2025-ci ilin üçüncü rübündə qlobal tədarüklər rekord həddə çatıb. Seqment illik müqayisədə 14% böyüyərək, satılan bütün smartfonların artıq 2,5%-ni təşkil edib. Lakin bütün şirkətlər bu artımdan eyni dərəcədə faydalana bilməyib.

Ümumi artım fonunda istisna kimi Xiaomi diqqət çəkib — şirkətin tədarükləri bir ildə 54% azalaraq ciddi geriləmə göstərib. Buna səbəb isə cari ildə yeni Mix Fold modelinin təqdim edilməməsidir. Yeni cihaz olmayanda istehsalçı rəqiblərinə qarşı heç bir üstünlük təklif edə bilməyib.

Bazar liderləri isə əks tendensiya nümayiş etdirib və mövqelərini daha da gücləndiriblər. Samsung uğurlu Galaxy Z Fold7 sayəsində 32% artım əldə edib. Vivo 67%-lik sıçrayışla seqmentin ən sürətlə böyüyən oyunçusuna çevrilib. Motorola isə Razr 60 modelinin uğurlu qiymət siyasəti nəticəsində 16% artım göstərib. HUAWEI-də də 10% artım qeydə alınıb, lakin Honor-un tədarükləri gözlənilmədən 31% azalıb.

Analitiklərin proqnozlarına görə, bu seqment yaxın illərdə də ikirəqəmli artım tempini qoruyacaq. Daha nazik korpuslar, yeni nəsil elastik panellər və süni intellekt funksiyalarının genişlənməsi tələbi artıracaq. Samsung artıq böyük 10 düymlük ekrana malik Galaxy Z TriFold-u təqdim edib. 2026-cı ilin ikinci yarısında isə qatlana bilən ilk iPhone-un debütü gözlənilir.

Mortal Kombat 1, Routine и другие игры добавят в Xbox Game Pass в первой половине декабря

Xbox Game Pass

Компания Microsoft объявила список игр, которые пополнят каталог Xbox Game Pass в первой половине декабря. Некоторые игры появятся в каталоге со дня релиза. Также были названы проекты, покидающие библиотеку сервиса в середине и конце этого месяца.

Игры, которые добавят в Game Pass Ultimate, Game Pass Premium, PC Game Pass:

  • Lost Records: Bloom & Rage (ПК, Xbox Series, «облако») – уже доступна;
  • A Game About Digging A Hole (ПК, Xbox Series, «облако») — с 9 декабря;
  • Dome Keeper (ПК, консоли, «облако») — с 9 декабря;
  • Mortal Kombat 1 (ПК, Xbox Series, «облако») — с 10 декабря;
  • Bratz Rhythm & Style (ПК, консоли, «облако») — с 11 декабря.

Игры, которые добавят в Game Pass Ultimate и PC Game Pass:

  • Routine (ПК, консоли, «облако») — с 4 декабря, в день релиза;
  • Death Howl (ПК, «облако») — с 9 декабря, в день релиза.

Игры, которые добавят в Game Pass Premium:

  • Monster Train 2 (ПК, Xbox Series, «облако») — уже доступна;
  • Spray Paint Simulator (ПК, консоли, «облако») — уже доступна;
  • 33 Immortals (ПК, консоли, «облако») — с 4 декабря;
  • Indiana Jones and the Great Circle (ПК, Xbox Series, «облако») — с 4 декабря.

Также в библиотеке Game Pass Essential уже доступны Stellaris, World War Z (2019) Aftermath и Medievil Dynasty, которые ранее были на более высоких уровнях подписки. Игры, которые покинут подписку Game Pass: с 15 декабря — Mortal Kombat 11, Still Wakes the Deep, Wildfrost. С 31 декабря – Carrion, Hell Let Loose.

Камера Sony A7 V получила частично-стековый сенсор и абсолютно бесшумную съемку

Sony A7 V

Компания Sony представила свою первую полнокадровую беззеркальную камеру A7 V с функциями более дорогих моделей Alpha. Также поддерживаются ИИ-функции для улучшения качества съемки.

Sony A7 V

Sony A7 V оснащена 33 Мп частично-стековым датчиком изображения Exmor RS, благодаря чему электронный затвор камеры обеспечивает абсолютно бесшумную съемку со скоростью 30 fps. Для обработки изображений используется новый процессор Bionz XR2 с выделенным ИИ-чипом, который обеспечивает быструю и точную автофокусировку с функцией определения объекта (как в A7R V). Камера поддерживает функцию съемки 14-битных фото со скоростью до 30 fps при динамическом диапазоне в 16 ступеней. Также доступна запись 10-битного 4K-видео (120 fps в формате APS-C или 60 fps в режиме S-Log3).

Sony A7 V

Sony A7 V поддерживает форматы XAVC (H.265 и H.264) и Compressed RAW HQ (функция записи RAW без полного сжатия отсутствует). В числе других особенностей модели производитель выделяет улучшенную пятиосевую систему стабилизации изображения (до 7,5 ступеней), новый наклонный экран (впервые представленный в A7R V), предварительную съемку до одной секунды при серийной съемке и кнопку ускорения, которая позволяет снимать быстрее «на лету» (заимствованную у A9 III). Электронный OLED-видоискатель с разрешением 3,68 млн. точек и скоростью 120 fps поддерживает переключение между режимами Live View и ЖК-дисплеем при помощи взгляда.

Камера оборудована гибридным слотом для карт памяти (CFexpress, SD UHS II, SD UHS II), двумя портами USB Type-C Gen 3.2, полноразмерным разъемом HDMI, 3,5-мм разъемом для микрофона/наушников и модулем Wi-Fi 6. Аккумулятор NP-FZ100 позволяет сделать 630 снимков с электронным видоискателем на одном заряде или 750 снимков с ЖК-дисплеем, что на 110 и 170 кадров больше, чем у предыдущего поколения. Вес камеры с аккумулятором и картой памяти составляет 658 гр.

Sony A7 V поступит в продажу 18 декабря по цене $2899. В комплектации с объективом 28–70 мм f/3.5–5.6 OSS II камера будет стоить $3099.