spot_img
9 апреля, 2026
Домой Блог Страница 107

Wikipedia öz “Wrapped” formatını təqdim etdi: il ərzində nə oxumusunuz?

Onlayn ensiklopediya Wikipedia istifadəçilər üçün fərdi illik hesabat funksiyasını işə salıb. Spotify Wrapped-ə bənzər bu alət, il ərzində saytda nə qədər vaxt keçirdiyinizi, ən çox hansı məqalələri oxuduğunuzu və hansı mövzulara daha çox maraq göstərdiyinizi ortaya qoyur.

Fərdi statistika yalnız Wikipedia-nın mobil tətbiqində mövcuddur və yalnız telefondan, hesabınıza daxil olaraq açdığınız səhifələri nəzərə alır. Bu səbəbdən bəzi istifadəçilər üçün hesabat tam görünməyə bilər.

Musiqi servislərindəki kimi əyləncəli göstəricilər və zarafatlar olmasa da, Wikipedia əsas fəaliyyət analitikasını təqdim edir. Öz “Year in Review” hesabatınızı görmək üçün tətbiqi açıb profil ikonuna toxunmaq kifayətdir.

Bununla yanaşı, Wikipedia 2025-ci il üzrə ümumi platforma statistikasını da açıqlayıb. İlin ən çox oxunan məqaləsi siyasi fəal Çarli Kirk haqqında nekroloq olub — təxminən 45 milyon baxışla.

İkinci yerdə “2025-ci ildə vəfat edənlər”, üçüncü yerdə isə serial qatil Ed Ginin bioqrafiyası qərarlaşıb. Məhz bu hekayə Netflix-in Monster: The Ed Gein Story serialına ilham verib. İlk onluqda Donald Tramp, İlon Mask və Papa XIV Lev haqqında səhifələr də yer alıb. Filmlər arasında isə SinnersSuperman diqqət çəkib.

Wikipedia-nın qlobal göstəriciləri də kifayət qədər təsirlidir:

– ingiliscə versiyanı hər ay təxminən 1 milyard cihaz ziyarət edir
– istifadəçilər ümumilikdə 2,4 milyard saat oxuyur
– bütün dillər üzrə bu göstərici 4,6 milyard saata çatır
– dünyada təxminən 250 min redaktor fəaliyyət göstərir
– onlar hər dəqiqə 300-dən çox düzəliş edirlər
– il ərzində 67 milyon dəyişiklik edilib, bunun 30 milyondan çoxu ingiliscə versiyanın payına düşür

Wikipedia hələ də dünyanın ən böyük kollektiv bilik platforması olaraq miqyasını və təsir gücünü qoruyur.

Mark Zukerberq OpenAI mütəxəssislərini Meta-ya cəlb etmək üçün onlara şəxsən ev şorbası aparıb

Meta şirkətinin tədqiqat istiqamətinin rəhbəri Mark Çen bildirib ki, Mark Zukerberq OpenAI-də çalışan bir mütəxəssisi Meta-ya keçməyə razı salmaq üçün ona şəxsən evdə hazırlanmış şorba aparıb.

Çenin sözlərinə görə, süni intellekt sahəsində rəqabət kəskinləşdikcə aparıcı laboratoriyalar dəyərli kadrları cəlb etmək üçün hər vasitəyə əl atırlar. O, Core Memory podkastında bu addımın ona əvvəlcə “şokedici” göründüyünü desə də, sonradan Meta-dan bir mütəxəssisi işə götürmək istəyərkən eyni üsulu özü də tətbiq etdiyini etiraf edib.

Çen əlavə edib ki, Meta OpenAI-də çalışan tədqiqatçıları və mühəndisləri aktiv şəkildə öz tərəfinə çəkməyə çalışır. Onun fikrincə, bu vəziyyət OpenAI-nin sahədə lider mövqedə olduğunu göstərir. “Yeni yaranan demək olar ki, bütün şirkətlər əvvəlcə OpenAI-dən kadr cəlb etməyə çalışır. Onlara bizim mütəxəssislərimiz və baxışımız lazımdır”, — deyə Çen bildirib.

Qeyd edək ki, iyun ayında OpenAI-nin rəhbəri Sem Altman Meta-nın şirkətin mühəndislərinə 100 milyon dollara qədər bonuslar təklif etdiyini açıqlamışdı. O zaman Altman əsas heyətdən heç kimin keçmədiyini desə də, sonradan ChatGPT-nin yaradıcılarından biri olan Şençzya Cao Meta-nın süni superintellekt bölməsinə qoşulub.

Çenin sözlərinə görə, Meta onun komandasının “yarısını” cəlb etməyə çalışsa da, buna nail ola bilməyib. Rəqabətə baxmayaraq, OpenAI hələlik əsas mütəxəssislərini qoruyub saxlaya bilir.

Süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə aparıcı tədqiqatçılar son dərəcə nadir və bahalı resursa çevrilib. Databricks-in süni intellekt üzrə keçmiş vitse-prezidenti Navin Rao bu vəziyyəti belə təsvir edib: “Bu, Lebron Ceymsi axtarmağa bənzəyir — belə insanlar çox azdır.”

Xiaomi süni intellektə yatırımlardan əldə etdiyi gəlirdən çox məmnundur

Xiaomi şirkəti süni intellektin tətbiqindən əldə etdiyi nəticələrin gözləntiləri xeyli üstələdiyini bildirib. Şirkətin sözlərinə görə, 2025-ci ildə süni intellektə yatırımlar gözləniləndən daha yüksək gəlir gətirib.

Xiaomi bu nəticəni həm böyük süni intellekt modellərinin hazırlanmasında, həm də onların real tətbiqlərdə sürətlə istifadəyə verilməsində əldə olunan irəliləyişlərlə izah edir.

Qeyd edək ki, ötən rübdə ilk dəfə olaraq ağıllı elektromobillər, süni intellekt və yeni biznes təşəbbüslərini əhatə edən innovasiya seqmentinə daxil olan layihələr mənfəət əldə etməyə başlayıb.

Bu yeni təşəbbüslərdən əldə olunan ümumi gəlir təxminən 4,1 milyard dollar təşkil edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə üç dəfə çoxdur. Bu rəqəm birbaşa süni intellektdən əldə olunan gəliri tam əks etdirməsə də, ümumi tendensiya açıq şəkildə görünür.

Paramount Warner Bros.-u ələ keçirmək üçün hücuma keçdi

Netflix ilə Warner Bros. arasında gözlənilən böyük anlaşma qəfil yeni mərhələyə qədəm qoyub. Oyuna bu dəfə Paramount qoşulub — həm də adi təkliflə yox, birbaşa «düşməncəsinə satınalma cəhdi» ilə.

Paramount bu dəfə Warner Bros.-un rəhbərliyinə deyil, birbaşa şirkətin səhmdarlarına müraciət edib. Təklif kifayət qədər iddialıdır: hər səhm üçün 30 ABŞ dolları, ümumilikdə isə təxminən 108,4 milyard dollar. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Netflix-in təklifi 82,7 milyard dollar səviyyəsindədir. Beləliklə, son söz artıq Warner Bros.-un rəhbərliyinə yox, səhmdarlara məxsusdur.

Maraqlıdır ki, Paramount daha əvvəl də Warner ilə danışıqlar aparıb. Şirkət iddia edir ki, əvvəlki mərhələdə Warner rəhbərliyi onlara qarşı «qərəzli mövqe» sərgiləyib. İndi isə Paramount oyunun qaydalarını dəyişərək məsələni birbaşa investorların qərarına buraxmaq istəyir.

Əgər bu razılaşma baş tutsa, “Harri Potter” də daxil olmaqla DC, HBO və digər nəhəng brendlərin taleyi Netflix-in deyil, Paramount-un əlinə keçə bilər. Bu isə striminq bazarında güc balansını kökündən dəyişdirəcək növbəti böyük media müharibəsinin başlanğıcı deməkdir.

Apple-ın itkiləri dəvam edir: çip bölməsinin rəhbəri şirkətdən ayrılmağa hazırlaşır

Apple tarixinin son onilliklərində görünməmiş kadr itkisi ilə üz-üzə qalıb. Cəmi bir həftə ərzində şirkəti süni intellekt, interfeys dizaynı, həmçinin hüquqi və dövlətlərlə əlaqələr üzrə əsas rəhbərlər tərk edib. Maraqlısı odur ki, onların hamısı birbaşa Tim Kuka tabe idi. Bu isə Apple daxilində ciddi qeyri-sabitliyin formalaşdığını göstərir və prosesin hələ yeni başladığı ehtimal olunur.

İnsayderlərin məlumatına görə, növbəti böyük ayrılıq Apple üçün xüsusilə ağrılı ola bilər. Şirkətin aparat texnologiyaları üzrə rəhbəri, “Apple Silicon” çiplərinin əsas memarı Conni Sruji guya Tim Kuka artıq şirkəti tərk etməyi ciddi şəkildə düşündüyünü bildirib və başqa bir şirkətə keçid variantlarını nəzərdən keçirir. Paralel olaraq Apple süni intellekt sahəsində mühəndislərini sürətlə itirir — Meta, OpenAI və çoxsaylı startaplar ixtisaslı kadrları fəal şəkildə cəlb edir. Bu axının nəticələri artıq hiss olunur: Apple Intelligence-in gecikməsi və Siri yenilənməsinin uğursuz qrafiki açıq kadr böhranının əlamətləri kimi göstərilir.

Baş verənlərin fonunda Apple mövcud işçiləri saxlamaq üçün fövqəladə addımlar atmağa məcbur qalıb. Əsas mütəxəssislərin maaş və bonusları artırılır, HR bölməsi isə gücləndirilmiş işə qəbul rejiminə keçir. Rəsmi izahların bir hissəsi yaş amili ilə bağlıdır — bir çox top-menecer onilliklərdir şirkətdə çalışır və pensiyaya yaxınlaşır. Lakin real miqyas daha narahatedicidir: son bir ildə Apple istifadəçi interfeysi komandalarının liderlərini, Vision Pro mühəndislərini, robototexnika proqram təminatı rəhbərlərini itirib və bütöv komandalar Meta və OpenAI-yə keçib.

Bu proseslə paralel olaraq şirkət daxilində yeni liderlər qrupu formalaşır. Con Ternus, Kreyq Federiqi, Eddi Kyu və yeni əməliyyat direktoru Sabih Xan Apple-ın gələcək taleyinə cavabdeh əsas fiqurlara çevrilirlər. Süni intellekt, robototexnika, ağıllı eynəklər və gələcək cihazlar məhz onların nəzarətində olacaq. Daxili mənbələrə görə isə Tim Kukun mümkün varisi kimi ən çox adı çəkilən şəxs məhz Con Ternusdur.

Инвесторы в сфере ИИ ставят на Google, OpenAI уходит на второй план

Google OpenAI

Стартап OpenAI, разработавший чат-бота ChatGPT, больше не считают передовым в области технологий искусственного интеллекта. Инвесторов, как поясняет Bloomberg, все больше беспокоят растущие расходы OpenAI без видимых перспектив скорейшего получения прибыли.

По мнению экспертов фондового рынка, корпорация Google постепенно притягивает к себе больше внимания в сегменте ИИ, тогда как OpenAI уходит на второй план. Стартап хотя и не является публичной компанией, собрал вокруг себя достаточно партнеров, чьи акции торгуются на бирже. Холдинг Alphabet, в который входит Google, при этом может похвастать наличием прибыльного бизнеса, позволяющего финансировать проекты в сфере ИИ.

«В начале этого года OpenAI была золотым ребенком, а Alphabet рассматривалась в совершенно другом свете. Сейчас отношение к OpenAI намного сдержаннее», — отмечает Бретт Юинг, главный рыночный стратег First Franklin Financial Services.

Котировки акций эмитентов, находящихся в орбите интересов OpenAI, начали проседать. Динамика курса ценных бумаг Oracle, CoreWeave, AMD, Microsoft, Nvidia и SoftBank неуклонно падает. При этом акции Broadcom, Lumentum, Celestica и TTM Technologies на подъеме, поскольку бизнес этих компаний связан с активностью Alphabet в сфере ИИ.

Еще недавно любой прогресс OpenAI вызывал серьезный подъем котировок акций, связанных с ее деятельностью. Но теперь эксперты обратили внимание на «кольцевые схемы» финансирования, растущие долги и неуемный аппетит стартапа. Если попавшие в сферу интересов OpenAI компании в текущем году увеличили свою капитализацию на 74%, то в случае с Alphabet прирост измерялся более внушительными 146%.

Скептицизм в отношении OpenAI можно проследить с августа, когда компания представила GPT -5, что вызвало неоднозначную реакцию. Он усилился в прошлом месяце, когда Google выпустил последнюю версию своей ИИ-модели Gemini и получил положительные отзывы. В результате генеральный директор OpenAI Сэм Альтман объявил о «красном коде» для улучшения качества ChatGPT, отложив другие проекты до тех пор, пока не будет налажена работа ее фирменного продукта.

При этом Alphabet остается третьей по величине капитализации компанией в индексе S&P 500. У нее достаточно диверсифицированный бизнес, приносящий солидную прибыль во многих сферах деятельности. У многих инвесторов растет убеждение, что Alphabet имеет все составляющие для превращения в ведущего игрока сегмента ИИ.

OpenAI в случае своего превращения во второго по величине игрока рискует финансовыми потоками, которые должны использоваться для оплаты услуг партнеров по развитию вычислительной инфраструктуры, начиная с Oracle и заканчивая AMD и Nvidia. Поставщики элементов инфраструктуры Google, напротив, демонстрируют отличную динамику своих акций. Лидерство амбициозной OpenAI теперь не столь очевидно, и это настораживает инвесторов. При этом глубокие взаимосвязи, которые стартап успел создать в отрасли, в случае краха ее бизнеса угрожают всему фондовому рынку, и опасения по поводу формирования пузыря в сфере ИИ все чаще звучат из уст экспертов.

Tesla Optimus ictimaiyyət qarşısında yıxıldı — şirkət yenidən qalmaqalın mərkəzində

Ötən həftəsonu Mayamidə keçirilən tədbirdə Tesla-nn humanoid robotu Optimus gözlənilməz hadisə ilə gündəmə gəlib. Şirkətin futuristik vitrini kimi təqdim olunan robot gözlənilmədən yerə yıxılıb və bu anlar kameraya düşüb. Ancaq izləyicilər və sosial şəbəkə istifadəçilərini daha çox təəccübləndirən məqam yıxılmadan bir neçə saniyə əvvəl baş verən hərəkət olub.

Baş verən insident robotların tam müstəqil olmadığına dair ciddi şübhələr yaradıb və onların hərəkətlərinin arxasında, ehtimal ki, insan operatorun dayandığını açıq şəkildə üzə çıxarıb.

Tədbir boyu Tesla-nın humanoid robotları ziyarətçiləri əyləndirir, obyektivlər qarşısında poz verir, rəqs edir, hətta onlardan biri qonaqlara su paylayaraq “canlı” görüntü yaradırdı. Lakin məhz həmin su paylayan robot gözlənilmədən arxası üstə yıxılıb. Videolarda ən çox diqqət çəkən məqam isə Optimus-un yıxılmadan öncə əllərini başına aparır, sanki “maneə olan” hansısa elementi çıxarmağa çalışır. Məhz bu insanvari reaksiya kadrları daha da şübhəli və hadisə ətrafındaki müzakirələri daha da artırıb.

Bunu belə izah etmək olar: adətən insanda nəsə alınmayanda və ya vəziyyət nəzarətdən çıxanda, istər-istəməz əsəbləşir və refleks olaraq əvvəlcə başındakı bir şeyi — qulaqcıqları, eynəyi və ya başqa əşyanı çıxarır. Videodakı səhnə də məhz buna bənzəyir. 

Bu məqam sosial şəbəkələrdə yeni müzakirələrə yol açıb. Bir çox istifadəçi Tesla-nın hələ də robotları uzaqdan, insan operatorlar vasitəsilə idarə etdiyini iddia edir. Onların fikrincə, elə bil operator VR dəbilqəni çıxarıb və robotla əlaqə kəsildiyi üçün Optimus tarazlığını itirərək yerə yıxılıb.

Hazırda nə Tesla şirkəti, nə də onun rəhbəri İlon Mask baş verənlərlə bağlı rəsmi açıqlama verib. Lakin hadisə humanoid robotların real müstəqilliyi və Tesla-nın təqdimatlarda nə dərəcədə şəffaf olması ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirib.

Realme-dən xəbərdarlıq: smartfonlar bahalaşa bilər

Yaddaş bazarında yaşanan böhran texnologiya sektorunda ciddi dalğalanmalar yaradıb və bunun təsiri artıq fərqli sahələrə də çatmağa başlayır. DRAM və NAND çiplərinin çatışmazlığı komponentlərin qiymətini sürətlə artırır, bu isə qaçılmaz olaraq hazır cihazların — xüsusən də smartfonların qiymətlərinə təsir göstərəcək.

Bu barədə açıq xəbərdarlıq edənlərdən biri də Realme şirkətinin marketinq rəhbəri Frensis Vonqdur. Onun sözlərinə görə, komponentlərin bahalaşması artıq bazarın balansını pozur və 2026-cı ildə bu tendensiya daha da güclənəcək. Yəni yaxın illərdə smartfon almaq indiki qədər “əlverişli” olmayacaq.

Vonq qeyd edib ki, hazırda satışda olan modellər və yaxın zamanda təqdim ediləcək yeniliklər münasib qiymət və güclü imkan balansına malik son cihazlar ola bilər. O, buna nümunə kimi yeni təqdim edilən Realme P4X modelini göstərib. Smartfon 144 herslik ekran, MediaTek Dimensity 7400 Ultra prosessoru və 7000 milliamper-saatlıq batareya ilə təchiz olunub, başlanğıc qiyməti isə təxminən 179 ABŞ dollarıdır.

Bu narahatlıq təkcə realme ilə məhdudlaşmır. Daha əvvəl Xiaomi-nin prezidenti Lu Veybin də oxşar açıqlama verərək, növbəti nəsil smartfonların indiki modellərlə müqayisədə daha baha olacağını bildirib.

Belə görünür ki, bazarda “ucuz, amma güclü” smartfon dövrü tədricən sona yaxınlaşır və istifadəçiləri yeni qiymət reallığı gözləyir.

Робот Tesla Optimus рухнул на мероприятии, потеряв связь с оператором

Tesla Optimus

В Майами прошло мероприятие с участием роботов Tesla Optimus, где стало очевидно, что ими управляет человек.

На мероприятии роботы Tesla позировали, танцевали, а один стоял на раздаче воды, подавая посетителям небольшие бутылки. Пользователь Reddit заснял, как робот, раздающий напитки, внезапно вскидывает руки, после чего отключается и падает на спину.

Характерное движение руками, которое делает робот, распознали моментально — именно так человек снимает с головы VR-гарнитуру. Судя по всему, располагавшийся неподалеку оператор решил передохнуть и отключился от управления роботом. Сразу же после снятия гарнитуры с головы робот Optimus рухнул.

Пользователи в сети подозревают, что Tesla по-прежнему использует удаленное управление своими роботами для публичных демонстраций. Ранее Илон Маск утверждал обратное – что роботы Optimus вполне самостоятельно совершают те или иные действия. Никаких комментариев, ни от Tesla, ни от Маска, не последовало.

В Telegram появилась функция авторизации через Passkey

Telegram Passkey

В приложении Telegram для Android и iOS появился новый способ авторизации — через ключи доступа (Passkey). Изменения уже появились в последней версии мессенджера для Android и iOS.

Ключи доступа хранятся в менеджерах паролей, от пользователя не требуется ввод паролей и одноразовых SMS-кодов. Функцию поддерживают менеджеры паролей от Google, Apple, Samsung и других компаний.

Чтобы подключить новую функцию, необходимо зайти в «Настройки» приложения Telegram и перейти в раздел «Конфиденциальность». Далее нужно открыть пункт «Passkey».

При авторизации в учетную запись требуется выбрать соответствующий ключ (если у вас несколько номеров) и подтвердить личность Face ID, отпечатком пальца или кодом-пароля от устройства.