Süni intellekt texnologiyalarının inkişafı əmək bazarında böyük dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Anthropic tərəfindən dərc olunan yeni araşdırma göstərir ki, AI-nin imkanları artıq bir çox peşədə onun real istifadə səviyyəsini xeyli qabaqlayır.
Tədqiqatın müəllifləri — Maksim Massenkoff və Piter Makkrori — süni intellektin iş prosesinə təsirini ölçmək üçün “müşahidə olunan təsir” adlı xüsusi metrik sistem təqdim ediblər. Bu metod AI modellərinin nəzəri imkanlarını onların real istifadə səviyyəsi ilə müqayisə edir. Araşdırmada əsasən Claude modelinin iş prinsipləri analiz edilib.
Məsələn, informatika və riyaziyyat sahəsində süni intellekt nəzəri olaraq tapşırıqların təxminən 94%-ni yerinə yetirə bilər, lakin praktikada bu sahədə AI yalnız təxminən 33% hallarda istifadə olunur.
Oxşar vəziyyət ofis və inzibati peşələrdə də müşahidə edilir. Tədqiqatçılar bu fərqi “mavi zona” (potensial imkanlar) və “qırmızı zona” (real istifadə səviyyəsi) kimi təsvir edirlər.
Ekspertlərin fikrincə, bu fərqin əsas səbəbləri arasında bir neçə amil var:
-
hüquqi və tənzimləyici məhdudiyyətlər
-
AI modellərinin bəzən səhv nəticə verməsi
-
nəticələrin insan tərəfindən yoxlanılmasının zəruriliyi
Araşdırmanın maraqlı nəticələrindən biri isə odur ki, AI qarşısında ən həssas olan peşələr məhz yüksək təhsil və yüksək gəlir tələb edən sahələrdir. Risk qrupuna əsasən proqramçılar, maliyyə analitikləri və texniki dəstək mütəxəssisləri daxildir.
Bununla belə, tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, süni intellektin geniş yayılması insanların tamamilə işsiz qalması demək deyil. Daha çox ehtimal olunan ssenari — insan və AI əməkdaşlığının artması və peşələrin transformasiyasıdır.
