NASA və IBM Ayın səthini daha detallı araşdırmaq üçün yeni süni intellekt sistemi hazırlayıb. Lunar Foundation Model Ay səthinin görüntülərini analiz edə, kraterləri müəyyənləşdirə və buz ehtimalı olan əraziləri aşkarlaya bilir. Üstəlik, sistem artıq açıq mənbə kimi təqdim edilib.
Modelin imkanları sınaqlar zamanı xüsusilə kraterlərin aşkarlanmasında özünü göstərib. Lunar Foundation Model SwinV2-B modeli ilə müqayisədə 19% daha yaxşı nəticə göstərib və bunu iki dəfə az təlim məlumatından istifadə etməklə bacarıb.
Süni intellekt real kosmik hadisənin izlərini də uğurla müəyyənləşdirib. Tədqiqat zamanı modeldən 5 avqust 2026-cı ildə Ay səthinə düşən Falcon 9 raketinin yaratdığı krateri tapmaq tələb olunub. Yeni krater artıq mövcud olan başqa bir kraterlə qismən üst-üstə düşsə də, sistem onu ilk cəhddə düzgün müəyyənləşdirib.
NASA və IBM modeli hazırlayarkən Ayın səthindəki mürəkkəb işıqlandırma şəraitini də nəzərə alıblar. Ayda son dərəcə qaranlıq kölgələrin olması və bir çox kraterin bir-birinə bənzəməsi görüntülərin avtomatik analizini çətinləşdirir.
Bu səbəbdən model xüsusi təlim üsulu ilə hazırlanıb. Təlim üçün açıq məlumat dəstinə on minlərlə Ay görüntüsü, həmçinin LRO, GRAIL və SELENE missiyalarından əldə edilən məlumatlar daxil edilib. Ümumilikdə məlumat bazası 2 milyondan çox məlumat nöqtəsini birləşdirir.
NASA və IBM-in fikrincə, modelin açıq mənbə kimi yayımlanması digər alimlərə də bu məlumatlardan istifadə edərək Ayın tədqiqi üçün öz süni intellekt alətlərini yaratmağa imkan verəcək.
