ChatGPT-nin istifadəyə verilməsindən üç il keçməsinə baxmayaraq, inkişaf etmiş ölkələrdə əmək bazarı kütləvi iş ixtisarlarının baş verdiyini göstərmir. 2026-cı ilin yanvar ayına olan məlumata görə, Avropa İttifaqında işsizlik səviyyəsi təxminən 6% təşkil edir ki, bu da tarixi minimumdur və on il əvvəlki göstəricilərdən iki dəfə aşağıdır. Böyük Britaniyada işsizlik 5,1% səviyyəsindədir — bu, 2000-ci illərin əvvəlinə uyğun göstəricidir. ABŞ-da isə bu rəqəm daha da aşağıdır — 4,4%.
Bununla belə, sorğular göstərir ki, narahatlıq hələ də qalmaqdadır: amerikalıların təxminən üçdə biri süni intellektin gələcəkdə onların iş yerlərini əvəz edə biləcəyindən ehtiyat edir.
The Economist tarixi paralellərə diqqət çəkir. 1967-ci ildə Barclays bankı dünyada ilk bankomatı quraşdırdıqda, bank kassiri peşəsinin yox olacağı ilə bağlı proqnozlar səslənmişdi. Lakin sonrakı 30 il ərzində ABŞ banklarında kassirlərin sayı 10% artmışdı.
Oxşar vəziyyət tibb sahəsində də müşahidə olunur. 2016-cı ildə süni intellekt üzrə mütəxəssis Ceffri Hinton açıq şəkildə radioloqların hazırlanmasının dayandırılmasını təklif etmişdi — onun fikrincə, alqoritmlər tibbi görüntülərin analizində insanları üstələyirdi. Ancaq 2026-cı ilə gəldikdə, ABŞ-da radioloqlara olan tələbat rekord səviyyəyə çatıb.
Araşdırmalar isə başqa bir problemi ön plana çıxarır: süni intellektdən əldə edilən faydalar bərabər paylanmır. Elmi məlumatlara görə, yüksək ixtisaslı mütəxəssislər İİ alətlərindən xeyli daha çox faydalanır, az ixtisaslı işçilər isə bu üstünlüklərdən daha az yararlana bilir.
