Домой Блог Страница 2759

В Азербайджане сняли ограничения с мессенджеров для местных и международных коммуникаций

Министерство транспорта, связи и высоких технологий Азербайджанской Республики сообщает всем пользователям, что применение ограничений на телекоммуникационные услуги через интернет посредством мессенджеров (Skype, Viber, WhatsApp и др.), как составной части мер безопасности во время успешно проведенных IV Игр Исламской Солидарности, создало определенные сложности в использовании голосовых и видеопрограмм онлайн-коммуникаций.

В этот период наряду со многими профилактическими мероприятиями были проведены работы по настройке сети.

В настоящий момент работы по техническому обновлению завершены. Граждане и гости Азербайджана могут пользоваться этими программами для местных и международных коммуникаций без ограничений.

Xarici ölkələrlə onlayn video və səsli əlaqə problemi aradan qaldırıldı

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi bütün istifadəçilərə bildirir ki, ölkəmizdə uğurla keçirilən 4-cü İslam Həmrəyliyi Oyunlarının təhlükəsizlik tədbirlərinin tərkib hissəsi olaraq Azərbaycan Respublikası ərazisində müvəqqəti olaraq internet şəbəkəsi üzərindən təşkil olunan telekommunikasiya xidmətlərinə (“Skype”, “Viber”, “WhatsApp” və s.) məhdudiyyətlərin tətbiqi səsli və görüntülü onlayn kommunikasiya proqramlarının istifadəsində müəyyən çətinliklər yaratmışdır.

Həmin dövrdə bir çox profilaktik tədbirlərin sırasında şəbəkənin sazlanması işləri də həyata keçirilmişdir.

Hazırda texniki yeniləmə işləri başa çatmışdır və vətəndaşlar bu kommunikasiya proqramlarından yerli və beynəlxalq əlaqələr üçün istifadə edə bilərlər.

Mincom.gov.az

Bəxti gətirmirdi, indi isə Asiyanın ən varlısıdır

Alibaba Group tərəfindən təqdim olunan xidmətlər artıq dünyanın dörd bir yanında adi şey kimi qəbul olunur. Misilsiz uğur qazanan Alibaba haqqında məlumatlarda tez-tez onun təsisçisi Cek Ma-nın də adı keçir. Baxmayaraq ki, Ma indi şirkətin operativ idarəçiliyi ilə məşğul deyil, o, əldə etdiyi uğurla kifayətlənmir və müəssisəni daha da genişləndirməkdə qərarlıdır.

Sonralar Cek Ma adı ilə məşhurlaşan Ma Yun 1964-cü ildə Hançjou şəhərində anadan olub. Valideynləri sadə musiqiçi olan uşaq üçün elə bir parlaq gələcək görünmürdü, üstəlik, onunla yanaşı ailədə daha iki uşaq vardı: böyük qardaşı və özündən kiçik bacısı. Lakin hələ uşaq yaşından o, məqsədlərinə nail olmaq arzusu ilə başqalarından fərqlənirdi. 12 yaşı tamam olanda gələcəyin böyük təşəbbüskarı ingilis dilini yaxşıca öyrənməyə qərar verdi və bunun üçün asan olmayan, amma səmərəli və qeyri-adi bir yol seçdi. 8 il boyu Yun hər səhər velosipedinə minib 40 dəqiqəlik yolu qət edirdi ki, oradakı oteldə əcnəbilərlə ünsiyyət qursun. Qalan vaxt isə ingilis dilində radio verilişlərini dinləyərdi. İngilis dilini təkmilləşdirəndən sonra Ma xarici turistlər üçün pulsuz ekskursiyalar aparmağa başladı. Yeri gəlmişkən, Cek adını ona həmin turistlərdən biri verib.

1979-cu ildə, 15 yaşına çatanda Ma Çində müvəqqəti məskunlaşan avstraliyalı bir ailə ilə tanış oldu. Vətənə qayıdanda həmin ailə Cek ilə məktublaşmağa davam edirdi və 1985-ci ildə onu Avstraliyaya dəvət etdi. Bu səyahət Cekin bütün dünya görüşünü kökündən dəyişdirdi. Təşəbbüskarın dediyi kimi, ömrü boyu ona deyirdilər ki, Çin ən varlı və ən xoşbəxt ölkədir, amma xaricə gedəndə Ma anladı ki, həqiqət onun təsəvvür etdiyi kimi deyilmiş.

Məktəbdə isə Cekin işləri gətirmirdi. Özünün də etiraf etdiyi kimi, ibtidai məktəbdə əsas imtahanı o, yalnız üçüncü dəfədən verə bildi. Orta məktəbdə isə Ma imtahandan uğurla keçmək üçün hətta 4 dəfə gücünü sınamalı oldu. Sinifdə də Cek heç kimlə dostluq qura bilmirdi. Universitetə qəbul imtahanında Ma riyaziyyatdan 120 bal üzərindən sadəcə 1 bal toplaya bildi. Lakin inadla gücünü sınayan gənc 3-cü dəfədən ingilis dili müəllimliyi bölməsidə qəbul olundu. 1988-ci ildə Hançjou Universitetini bitirdikdən sonra Ma elə orada işləməyə başladı.

Bir müddət sonra Ma evləndi. Ayda 12 dollarlıq müəllim maaşı ailə saxlamağa kifayət etmirdi. Beləliklə, Ma çarəni daha yaxşı iş tapmaqda gördü və 1992-ci ildə başqa iş axtarmağa başladı. Amma onun bütün cəhdləri elə məktəb imtahanları kimi nəticələnirdi. Ma min bir müsahibədən keçirdi və hər dəfə uğursuzluğa düçar olurdu. Onu hətta KFC-yə işə götürmədilər. Ailəsini saxlamaq üçün o, kiçik biznes qurmağa qərar verdi. Yeganə bacarığı ingilis dili idi, odur ki, Ma tərcümə bürosu açdı və yavaş-yavaş pul qazanmağa başladı.

Uğur isə 1995-ci ildə gəldi. Cek Amerikaya səfər etməyə hazırlaşan bir Çin şirkətinin nümayəndə heyətinə daxil edildi. Amerikada Cek İnternetlə tanış oldu və Çinin ondan nə qədər uzaq olduğunu gördü. Rəvayət edilənlərə inansaq, vətənə qayıdandan sonra Cek Ma İnternet axtarış sistemi qurmaq arzusuna düşdü və ətrafına dostlarını toplayaraq onlara İnternetin nə olduğunu göstərməyə çalışdı. Amma Çində internet biznesi qurmaq o qədər də asan deyildi. Deyilənə görə, Alibaba Qrupunun təsisçisi ilk layihəsini hələ ABŞ-da ikən formalaşdırdı. 2000 dollar kimi astronomi məbləğdə borc götürüb o, China Pages axtarış sistemini qurdu və burada Çin təşkilatları haqqında məlumat topladı. Bir müddət sonra Cek artıq dövlətə aid və operator xidmətləri üzrə monopoliya sahibi olan China Telecom ilə uğurla rəqabət aparmağa başladı. O qədər uğurlu ki, China Telecom ona birgə şirkət qurmağı təklif edib həmin şirkətə 185 min dollar sərmayə yatırdı. Lakin Cek Ma üçün həmin şirkətdə yer tapılmadı, odur ki, o, yeni layihə üzərində düşünməyə başladı.

Həmin dövrdə Ma Yahoo-nun təsisçisi Cerri Yanq ilə tanış oldu. Bu tanışlıq gələcəkdə hər iki şirkətin taleində mühüm rol oynadı. Yeri gəlmişkən, Yanq Ma haqqında çox müsbət danışır və onun təşəbbüskarlıq bacarıqlarını tərifləyir. Ma isə biznesdən kənar qala bilməzdi. O, bilirdi ki, Çin başqa ölkələrdə istehsal olunan malların daha ucuz analoqlarını istehsal edirdi və buna əsaslanaraq kiçik və orta biznes üçün internet satış meydançası hazırlamaq niyyətinə düşdü. Layihə qazanclı olmalı idi, amma onu həyata keçirmək pul tələb edirdi. Biznes plan quran Ma Silikon vadisinə üz tutdu. Lakin burada asanlıqla sərmayə tapa biləcəyini düşünən təşəbbüskar əliboş döndü. Biznes plan riskli idi və potensial investorları maraqlandırmadı. Çinə dönən Ma yenə dostlarını toplayıb onlara öz ideyası haqda danışdı. Birlikdə 60 min dollar toplayan dostlar şirkət qurmağı bacardılar. İlk iştirakçıların hər biri şirkətdə öz hissəsini aldı.

Yeni saytın başlıca xüsusiyyəti analoji Qərb saytlarını təqlid etməməkdən ibarət idi. Çinli təşəbbüskar anlayırdı ki, investorlara sadə anlaşılan bir model və bu molə uyğunlaşan biznes plan lazımdır, amma buna baxmayaraq Ma tamamilə başqa bir yol seçdi və işi ilk növbədə müştərilərə yönəldərək qurmağa başladı. Başlanqıcda layihə qazanc gətirmirdi və şirkət maddi itkilərə məruz qalmışdı. Ofis kiralamaq üçün pul çatmırdı və gələcəyin çoxmilyardlıq nəhəng konqlomeratı Cekin mənzilində yerləşdirilmişdi. Lakin şirkət əvvəlcə 1999-cu ildə Goldman Sachs, daha sonra da 2000-ci ildə Softbank tərəfindən sərmayə dəstəyi gördü. İlkin investisiya məbləği 25 milyon dollar təşkil edirdi. Buna baxmayaraq, şirkət hələ də uğur qazana bilməmişdi. 18 nəfərlik komandanın yalnız 3 üzvünün proqramlaşmadan başı çıxırdı. Qalan 15 nəfər isə, o cümlədən, Cekin özü də texnologiyalardan qorxurdular. Əvvəllər Cek şirkətin həm icraçı direktoru, həm də test edəni idi. Bəlkə də, elə bu məqam şirkətin uğurunda həlledici rol oynayıb. Başı çıxmadığı tərtibatları Cek dərhal rədd edirdi. Bu isə o demək idi ki, Cek ilə yanaşı əhalinin 80%-i də bundan başı çıxmayacaqdı.

2000-ci illərdən başlayaraq Cek Ma birdən birə mətbuatın diqqətini cəlb etməyə başladı. 2000-ci ildə o, Forbes-in üz qabığına düşdü, bununla da belə bir uğur qazanmış ilk Çinli təşəbbüskar oldu. Genişmiqyaslı inteqrasiyaya hazırlaşan təşəbbüskar Silikon Vadisində ofis açdı və burada saytın ingilis dilində versiyası hazırlanmağa başladı. Əslində, bu qərar bir qədər vaxtından əvvəl verilmişdi, axı şirkət hələ də mənfəət gətirmirdi. 2001-ci ildə Silikon Vadisindəki ofis bağlandı, əməkdaşlar işdən azad edildi. Ma öz yanaşma üslubunu yenidən gözdən keçirərək əməliyyat direktoru vəzifəsinə işçi aldı və eyni zamanda əlavə gəlir mənbəi tapdı. Ma anladı ki, saytda təqdim olunan malların siyahılarında üst sıralarda yer tutmaq üçün şirkətlər əlavə pul ödəməyə hazırdır. Növbəti addım isə bütün Çin miqyasında yeni təşəbbüskarları tapıb sayta cəlb etmək üçün roud-şouların təşkil edilməsi oldu. Çox keçmədən şirkət yenidən ABŞ-da fəaliyyətə keçir və 2002-ci ildə nəhayət mənfəət verməyə başlayır.

Elə həmin il Alibaba qrupunun kiçik tərtibatçı dəstəsi Cekin növbəti layihəsi olan Taobao meydançası üzərində işə başlayır. Mahiyyətinə görə Taobao artıq Çin bazarında aktiv mövqe tutan eBay-ə bənzəyirdi. Taobao 2003-cü ilin baharında işə salındı və dərhal özünə auditoriya toplamağa başladı. Taobao hər şeydə Çinli istifadəçilərə istiqamətlənirdi. 3 il ərzində Cek Ma istifadəçilərdən komisyon haqqı almadan işləyirdi və Çinli istifadəçilərə üstünlük verərək onlar üçün hər cür şərait yaratmağa çalışırdı. Yerli rəqabətçinin görən amerikalılar cavab olaraq Çin elektron bazarının oyunçularından biri olan EachNet şirkətini 150 milyon dollara satın aldılar. Bunun sayəsində eBay yerli bazarın 85%-nə hakim oldu və elə bil ki, öz liderliyini tamamilə bərqərar etdi. Amma işlər elə də asan deyildi.

2004-cü ildə Cek Alipay ödəniş sistemini işə salaraq cavab zərbəsi endirdi. Bu sistemi qurmaq Cekin ağlına hələ ilk dəfə Davos zirvəsində iştirak etdiyi və onlayn ödənişlər haqqında eşitdiyi vaxt gəlmişdi. Onlayn ödənişlər Çində qadağan idi, buna baxmayaraq, təşəbbüskar lahiyə üzərində işləməyə başladı və nəticədə hökümət ona maneçilik törətmədi. Birbaşa ödəniş funksiyası ilə yanaşı Alipay istifadəçilərin vəsaitlərini dələduzlardan qoruyur. Taobao bir sıra maraqlı alətlərə, o cümlədən, istifadəçilər arasında sövdələşmə prosesini asanlaşdıran mesencerə yiyələndi.

Cek Ma Çin bazarını əla tanıyırdı və auditoriya cəlb etmək üçün nəyin lazım olduğunu yaxşı başa düşürdü. Rəqib eBay isə sanki bu bazarı itirmək üçün əlindən gələni edir, komissiya alır, funksionallığı ümumi standarta uyğun eyniləşdirirdi. eBay şirkətinin ölümcül səhvi kimi adətən miqrasiya, yəni, EachNet istifadəçi bazasının ABŞ-a köçürülməsi göstərilir. Əslində bu, korporasiyalar üçün adi və normal yanaşma idi, lakin çevik Taobao ilə yarışda şirkətin şansını xeyli azaldırdı. Miqrasiyadan çox keçmədən resursu səti azaldı, trafik isə 50% ixtisar oldu. Bunun qarşılığında Toabao dayanan özünü yeniləyir, tez yüklənir və getdikçə daha çox auditoriya cəlb edirdi. 2006-cı ildə Taobao bazarın 60%-ni, 2007-ci ildə isə artıq 82%-ni nəzarəti altında tuturdu.

2008-ci ildə Alimama adlı reklam servisi işə salındı. Servisin məqsədi Alibaba xidmətlərininampniyalarına marketinq dəstəyi vermək idi. Həmin vaxt daha bir xidmət yaradıldı. Bu, əvəllər Taobao-Mall adlanan, B2C sistemi üzərində işləyən T-Mall idi. Burada yalnız qeydiyyatdan keçən firmalar al-ver edə bilər. Bunun üçün potensial satıcı müvafiq sənədlər təqdim etməlidir. Çox keçmədən, saytda Adidas, GAP və Meizu kimi məşhur şirkətlər qeydiyyatdan keçdi. 2011-ci ildə T-Mall Taobaodan ayrılaraq müstəqil servis oldu. Müxtəlif mənbələrə görə, hazırda saytda dünya brendlərini təmsil edən 70 mindən artıq lisenziyalı satıcı yer alır.

2009-cu ildə Alibaba ilə Yahoo! Arasındakı əlaqələrdə yeni mərhələ başladı. Yahoo! İlə sövdələşmə 2005-ci ildə baş tutmuşdu və o vaxt Amerika şirkəti 1 milyard dollar ödəyərək, üstəlik, 700 milyon dəyərindəki Yahoo! China-nı əlavə edərək Alibabanın 43%-nə sahib olmuşdu. Yahoo!-da baş verən kadr dəyişikliklərindən sonra Ma Amerika konqlomeratını dövrədən çıxartmağa qərar verərək aksiyaların 20%-ni satın alır. Sövdələşmə tam 7,1 milyard dollara başa gəldi. Yahoo! İlə dava-qırğınla yanaşı Ma həm də Çinli təşəbbüskarlarla rəqabət mübarizəsi ararırdı. Bunların arasında ən inadkarı Baidu axtarış sisteminin sahibi Robin Li idi. Li 2000-cu ildə Taobaoda daxili axtarış sisteminin tətbiq olunması, beləliklə də burada Baidu axtarış nətcələrinin bloklanması haqqında Manın qəbul etdiyi qərara qəzəblənərək öz internet satış platformasını yaratmaq istədi, lakin uğur qazana bilmədi. 2014-cü ildə isə Maya qarşı Tencent, Baidu və Wanda Group əlbir oldu. Birlikdə 814 milyon dollar yatıraraq onlayn platformalar yaradan bu ittifaq Alibaba qrupunu məğlub etmək istəyirdi, lakin indiyədək hər hansı uğur qazana bilməyib.

2011-ci ildə bilavasitə Alibaba qrupu ilə bağlı böyük bir qalmaqal yaşandı. Şirkətin yüzə yaxın meneceri saxta firmalar yaradıb onlara premium təchizatçı statusu verərək güya elektronika satırdı, əslində isə müştərilərə heç bir şey göndərmədən əldə edilən pulları ciblərinə qoyurdular. Daxili istintaq 2300 belə saxta mağaza aşkar etdi. 2 milyon dollarlıq itki çoxmilyardlıq korporasiya üçün elə də böyük zərər deyildi, lakin əsas olan şirkətin nüfuzuna oldu. Bilavasitə dələduzlarla yanaşı Cek cəmiyyətin etibarını qaytarmaq, eyni zamanda, başqa işçilərə də dələduzluğun aqibətinin nə olacağını göstərmək üçün bir sıra top meneceri də işdən qovdu.

2013-cü ildə Alibaba tam sürətlə IPO-ya hazırlaşırdı və Cek xeyriyyəçiliklə məşğul olmaq istədiyini bəyan edərək şirkətin başçısı vəzifəsindən uzaqlaşdı. Eyni zamanda, Cek sədr vəzifəsini özü üçün qoruyub saxladı. Şirkət isə, hərəsi ayrıca başçısı olan 25 bölmədən ibarət 7 əsas istiqamətə ayrıldı. Burada Cekin əsas niyyəti şirkətdə startap ab-havasını qorumaq idi. 2014-cü ildə Alibaba qrupunun IPO-su baş tutdu. 241 milyard dollara dəyərləndirilmiş şirkət birjada 21,8 milyard dollar cəlb edə bildi. Səhmlərin 8,9%-nin sahibi Ma buradan 867 milyon dollar qazandı, Çin nəhənginin IPO-su isə tarixin ən böyük IPO-su elan edildi. Bundan bir neçə ay əvvəl Ma Alibaba qrupunun 2%-ni ayıraraq 4 milyard dollarlıq kapitallı xeyriyyəçilik fondunu təsis etdi. Fondun fəaliyyət sahələri səhiyyə, təhsil və ətrah-mühitin qorunmasıdır. Bundan başqa, 2010-cu ildən başlayaraq Alibaba qrupunun əldə etdiyi illik gəlirin 0,3%-i təbiəti qoruma fonduna köçürülür.

Bir çox milliayderlərdən fərqli olaraq Cek Ma pafosdan və özünə vurğunluqdan uzaqdır. Uşaqlıq yasşından o, bilir ki, uğur əldə etmək istəyən işləməlidir. Və o, buna hər zaman, velosipedlə ingilis dilini öyrənmək üçün otelə yol tutduğu vaxtlardan indiyə kimi etməyə davam edir. Ma deyir ki, həmişə diqqətli, əməksevər və iddialı olmaq lazımdır. Bu xüsusiyyətləri özündə qoruyub saxlaya bilən uğur qazanacaq. Ma hesab edir ki, iki tip təşəbbüskar var: biri tez qazanmaq istəyir, digərləri isə qarşılarına qlobal məqsədlər qoyur. Ən çox böyük uğur qazananlar da daha çox ikincilər olur və qazandıqları uğur sayəsində dünyanı idarə edir.

Deyəsən, Cek Ma «korporativ mədəniyyət» məfhumunu heç də sevmir və bu məfhumun həm Qərb, həm də Şərq variantları barədə mənfi rəy verir. Təşəbbüskar hesab edir ki, bunun xeyrindən çox ziyanı var, çünki əməkdaşların fikrini lazım olmayan istiqamətdə yönləndirir. Ma həmişə startapa üstünlük verir, çünki startap iştirakçıları öz aralarında heç bir çərçivə olmadan sərbəst əlaqə ququrlar. Manın texniki biliklər sahəsindəki qüsurları isə dillərə dastan olub. Biznesmenin internetin bəzi xüsusiyyətlərindən heç xəbəri də yoxdur. Onun kod yazılmasından, şirkətinin istifadə etdiyi texnologiyalardan başı çıxmır və baş çıxartmaq istəmir də. Bu işləri görmək üçün onun peşəkar komandası var.

Manın uğurunda onun həyat yoldaşı Janq İnqin payı böyükdür. Onlar hələ tələbə ikən tanış olublar və pedaqoji universiteti bitirdikdən sonra evləniblər. Sonra ikisi də müəllim kimi işləməyə başlayıblar. Ma bizneslə məşğul olmağa qərar verdikdə xanımı ona dəstək verib. İnqin indiyədək ən başlıca funksiyası ərini böyük işlərə həvəsləndirib ona motivasiya veməkdir. 2002-ci ilədək o, Alibabada işləyirdi, sonra isə bütün vaxtını uşaqlara həsr etdi. Ma deyir ki, onun şirkətində nə işə qəbulda, nə də iş prosesində heç vaxt cinsi ayrıseçkilik olmayıb.

Cek Manın əməkdaşları ilə əlaqələri ayrı bir mövzudur. Alibaba şirkətinin ilk vaxtlarında o, səhvən düşünürdü ki, idarəçi vəzifələrə kənardan adam gətirmək lazımdır, ilk işçilər isə elə öz yerlərində qalaraq böyük karyera haqqında düşünməməlidirlər. Nəticədə isə kənardan cəlb olunmuş mütəxəssislər şirkətdə çox qalmadan getdilər, Manın əvvəllər inanmadığı, şirkətin içindən yetişənlər isə real xeyir verdilər. O vaxtdan bəri Ma təkçə məntiqlə deyil, eləcə də hiss etdikləri ilə hərəkət etməyi öyrəndi. Təşəbbüskarın başqa bir xüsusiyyəti lazımsız kadrlardan canını qurtarmaqdır. Qovulan top menecerlər haqqında yuxarıda bəhs etmişdik. Ma hesab edir ki, top menecer gənclər olmalıdır. Belə ki, 2015-ci ildə 60-cı illərdə anadan olan bütün top menecerlər işdən çıxarıldı. 90-cı illər təvəllüdlü gənclərin sayı isə hazırda 3000 nəfərə çatır və Alibaba qrupu onlara böyük ümidlər bağlayır.

33,3 milyardlıq sərvətə sahib olan Asiyanın ən varlısı statusuna baxmayaraq Cek Ma olduqca təvazökardır və bahalı əşyalara düşkün deyil. Ödədiyi ən böyük məbləğ ev üçün olub. Onun Honkonqda Viktoriya zirvəsində 193 milyon dollarlıq malikanəsi varBiznesmenin başqa bir bahalı əşyası onun şəxsi təyyarəsidir. Məişətdə Cek Ma heç də tələbkar deyil,maraqları da özü kimi təvazökardır. Boş vaxtlarında o, kunq-fu ustaları haqqında yazılanları mütaliə edir, meditasiya, ya da Çin taytzitsuan gimnastikası ilə məşğul olur. Manın adi sayılacaq maraqlarından biri də pokerdir. 2015-ci ildə Ma gözlənilmədən Honkonqun ən uzun tarixli qəzeti South China Morning Post-u satın aldı. Bu alışın əsaslandırması da çox anlaşılan idi – auditoriyanın dünya miqyasında genişləndirilməsi. Sövdələşmə 266 milyon dollara başa gəldi. Biznesmen eBussines Review-nun, eləcə də Huxiu biznes bloqunun və onlayn xəbər portalı China Business Network hissədarıdır. O, bir çox başqa layihə, striminq servisi və kino istehsalı şirkətlərinin pay sahibidir. Ma hesab edir ki, internet şirkətlərinin media ilə birgə əməkdaşlığı fayda gətirə bilər. Üstəlik, medianın köməyi ilə kiçik şirkətlərin inkişafına təkan vermək olar. Belə şirkətlərin sayı isə Alibabada olduqca çoxdur.

Epizodları Azərbaycanda baş verən məşhur video oyunlar

Texnologiya dünyasının ayrılmaz parçalarından biri video oyunlardır. IT bazarın ən gəlirli sahələrindən hesab edilən video oyunlar seqmenti son 15 ildə öz populyarlığını istiqrarlı şəkildə qoruyub saxlamağı bacarıb. Buna sübut olaraq qeyd edə bilərik ki, SuperData analitik şirkəti tərəfindən interaktiv əyləncə bazarı üzrə tərtib edilmiş maliyyə statistikasına əsasən, 2017-ci ildə oyun sənayesinin gəlirləri 91 milyard dollara çatıb. Bunlardan 41 milyard dollar mobil oyunların, 36 milyard dollar isə kompüter (PC) oyunlarının payına düşür.

Artıq heç kimdə şübhə qalmayıb ki, video oyunlara olan marağın yaşla əlaqəsi yoxdur. Kiçikdən böyüyə, hərkəs texnologiyanın bu nailiyyətindən həzz almağı sevir. Düzdür, yerli istehsal olunmuş oyunlar, demək olar ki, yox səviyyəsindədir, olanları isə populyar deyil. Lakin, Azərbaycanla əlaqəsi olan bir neçə məşhur video oyun var ki, bu da bizi fərəhləndirməyə bilməz. Təbii ki, epizodları Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində və paytaxt Bakının küçələrində baş verən oyunlar bizdə xüsusi maraq oyadır. Bu məqaləmizdə həmin oyunlar haqqında söhbət açacaq, bu oyunların hansı epizodlarının Azərbaycanla əlaqəli olduğu barədə danışacağıq.

F1 2016 — Baku City Circuit (Formula 1 sürət yarışı oyunu)

Bu, Codemasters Birmingham studiyası tərəfindən Formula 1 sürət yarışlarına həsr olunmuş yeddinci oyundur. Formula 1 yarışlarının 2016-cı il mövsümünə aid olan F1 2016 oyunu həmin ilin avqust ayında təqdim olunmuşdu.

Yaxşı xatırlayırsınız ki, 2016-cı ildə Avropa Qran-Prisi Bakıda keçirildi. Bakı küçələrində keçirilən sürət yarışında Scuderia Ferrari, Mercedes AMG Petronas, RedBull Racing kimi komandalardan Sebastyan Vettel, Kimi Reykonen, Lyuis Hamilton, Niko Rozberq, Maks Verstappen, Daniyel Rikkiardo kimi məşhur F1 pilotları iştirak etdilər. Bakı trassası “Baku City Circuit” (Bakı Şəhər Halqası) adlandırıldı. Bu trassa həm komanda rəhbərləri, həm də sürücülər tərəfindən böyük maraqla qarşılanmış və bəyənilmişdi. Trassanın şəhər içində yerləşməsi, tarixi bina, abidələr və müasir tikililərlə əhatə olunması Avropa Qran-Prisinin Bakı mərhələsini yadda qalan edən amillərdən biri oldu. Bakı Şəhər Halqası ən sürətli düz xətt yola malik trassalardan biri hesab olunur. Belə ki, trassanın müəyyən bir hissəsində sürəti 350 km/saat-dək çatdırmaq mümkündür.

Uzunluğu 6 kilometr olan, saat əqrəbinin əksinə hərəkətli trassa memar Hermann Tilke tərəfindən dizayn edilmişdir. Azadlıq meydanından başlayan yol Hökümət Evinin ətrafında dönərək Qız qalasına çatmaq üçün İçərişəhər ətrafında 2.2 km-lik (1.4 mi) dairə çızır və Neftçilər prospektinə çıxaraq başlanğıc nöqtəsinə geri qayıdır.

Avropa Qran-Prisinin Codemasters Birmingham studiyası tərəfindən F1 sürət yarışları oyun xəttinin növbəti versiyasına əlavə ediləcəyi sual altında olmasına baxmayaraq, bu, baş verdi. Beləliklə, F1 2016-ya Bakı Şəhər Halqasında keçirilən Avropa Qran-Prisi əlavə olundu. Oyunun təqdim olunmasından öncə bir neçə tanıtma videosu tərtib edilmişdi. Həmin videolarda məşhur pilotlar Jolyon Palmer və Daniyel Rikkiardo Bakı Şəhər Halqasında sınaq dövrələri etmişdilər.

Oyununun təqdimatı 2016-cı ilin avqust ayında baş tutdu. Yarışın ilk dəfə Azərbaycanın paytaxtında keçirildiyi üçün təqdimat mərasimlərində və posterlərində «Welcome to Baku» yazısı yer aldı.

Call of Duty 4: Modern Warfare

«Infinity Ward» studiyası və Activision şirkəti tərəfindən birinci şəxs — şuter janrında yaradılmış Call of Duty seriyasının 4-cüsü olan bu multiplatformalı video oyunun epizodlarından biri Şimali Azərbaycanda baş verir. Oyunun süjeti digər Call of Duty seriyalarından fərqlidir. Belə ki, Call of Duty 4 İkinci dünya müharibəsindən yox, 2011-ci ildə baş verən hadisələrdən bəhs edir. Oyunçu ABŞ əsgərləri və Böyük Britaniya xüsüsi təyinatlıları ilə oynayır. Oyunun süjeti Rusiyanı, Ukraynanı, Azərbaycanı və Yaxın Şərqi əhatə edir.

Rusiyalı millətçi İmran Zaxayev ölkəsində hakimiyyəti ələ keçirmək və Rusiya ərazilərini böyütmək istəyindədir. Onun bu istəyinə ABŞ-ın maneçilik törədəcəyini yaxşı başa düşən Zaxayev əvvəlcə Yaxın Şərqdə hərbi çevriliş təşkil edir. Zaxayevin planına əsasən, ABŞ ordusunun onun müttəfiqi Xalid-Əl-Əsəd tərəfindən Yaxın Şərqdə həyata keçirilən hərbi çevrilişə başı qarışan vaxt o, fürsətdən istifadə edərək, Rusiyada hakimiyyəti ələ keçirəcək.

Call of Duty serialının Modern Warfare hissəsində SAS döyüşçüsü serjant Soup Maktavişin, SAS (Special Air Service — Böyük Britaniya Silahlı Qüvvələrinin Xüsüsi Təyinatlılar bölməsi) kapitanı Praysın və ABŞ dəniz piyadası Pol Ceksonun başına gələn hadisələrdən bəhs edilir. Bu hissədə Azərbaycanla bağlı iki missiya yer alır. «Konspirativ mənzil» və «İstilik» adlı missiyalarda baş qəhrəman Soup MakTavişin desant dəstəsinin tərkibində Azərbaycanın Şimalına gedir.

Oyun epizodlarından birində Yaxın Şərqdə baş verənlər haqqında məlumat alan SAS alayı Əl-Əsədin gizləndiyi yeri tapır. Həmin o vaxt hərbçilərin arasında belə bir dialoq keçir:

— Ser, biz Əl-Əsədin gizləndiyi yeri tapdıq. O, Azərbaycanın Şimalında konspirativ mənzildə gizlənir.

— Aydındır. Əsgərlərə deyin, hazırlansınlar. Azərbaycana gedirik.

— Ser, deyilənə görə, ilin bu fəslində ora çox gözəldi.

Azərbaycana desant olunan SAS döyüşçüləri separatçıların yerli əhalini qırdığını görür. Bir-bir evlərə hücüm edərək onlar sonunda Əl-Əsədi tapırlar. Lakin dindirilmə vaxtı Əsəd öldürülür. Bundan sonra SAS döyüşçüləri hələ də Azərbaycanda qalırlar və separatçıların gəldiklərini eşidib müdafiə mövqei tuturlar. 10 dəqiqə sürən ağır döyüşdən sonra onlar təxliyə edilirlər.

Battlefield 4 — Fishing in Baku (Bakıda balıq ovu)

Birinci şəxs — şuter janrında hazırlanmış bu məşhur çoxplatformalı kompüter oyununun da epizodlarından biri Azərbaycanda, Bakıda cərəyan edir. Oyun Battlefield seriyasının on birinci hissəsidir. Oyun DICE və Electronic Arts şirkəti tərəfindən PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360 və Xbox One platformaları üçün hazırlanmışdır. DICE şirkəti sözügedən oyunun hazır olduğunu rəsmi olaraq 2012-ci il iyulun 17-də bildirmişdi. İlk anons isə 27 mart 2013-cü il tarixdə verildi.

Hadisələr 2020-ci ildə (Battlefield 3 hadisələrindən 6 il sonra) cərəyan edir. Oyunçu serjant Daniyel Reker (Daniel Recker) obrazında çıxış edir. Sözügedən obraz Tombstone (Qəbirdaşı) kimi məlum olan qrupun serjantı, elit bölmənin döyüşçüsüdür. Dəstə ilk tapşırığında Bakıya yola düşür və bu şəhərə qaçan Rusiyalı generaldan vacib məlumatlar əldə edir. Qrup məlumatları əldə etdikdən sonra, gücü onlardan üstün olan Rusiya ordu su ilə döyüşdən geri çəkilməli olur. «Valkiriyaya» qayıtdıqdan sonra məlumatlar dəqiqləşdirilir və ən qorxulu şübhələr öz təsdiqini tapır: sən demə, Çində admiral Çanq (Chang) hərbi çevriliş təşkil etməyi planlaşdırır və Rusiya onun bu əməlini dəstəkləməyə hazırdır.

Məşhur Battlefield 4 oyunun ilk missiyası Bakıya, Azərbaycana həsr olunub və ona Fishing in Baku (Bakıda balıq ovu) adı verilib. İlk səhnədə baş qəhrəman binanın içində hərəkət edərkən divarda Azərbaycan bayrağı görünür. Ümumilikdə isə, missiyada İçərişəhər, Flame Towers, Teleqüllə, neft qurğuları və şəhərimizin digər məşhur yerlərinə rast gəlmək mümkündür.

Grand Theft Auto V

Grand Theft Auto V Rockstar North studuyasının hazırladığı və Rockstar Games şirkətinin nəşr etdiyi açıq dünya tipli hərəkət-macəra oyunudur. Oyun 17 sentyabr 2013-cü il tarixdə PlayStation 3 və Xbox 360 üçün buraxılıb. Oyunun inkişaf etdirilmiş versiyası 18 noyabr 2014-cü ildə PlayStation 4 və Xbox One üçün, 14 aprel 2015-ci ildə isə Microsoft Windows üçün buraxılıb.

Bu məşhur oyunun da missiyalarından biri Azərbaycanla bağlıdır. Lakin, təəssüf ki, bu dəfə Azərbaycanla bağlı epizodlar ölkəmiz haqqında neqativ təəssürat yaradır. Belə bir vəziyyət cəmiyyətdə o qədər tənqid edilib, bir çox xəbər portalları və jurnalistlər oyunla bağlı elə kəskin etiraz ediblər ki, bir ara hətta Grand Theft Auto V oyununun Azərbaycanda qadağan olunması barədə məsələ qaldırılmışdı.

Bəs məsələ nədədir?

Oyunun missiyalarından birində FTB (Federal Təhlükəsizlik Bürosu) agenti bildirir ki, Azərbaycan səfirliyində çox təhlükəli bir casus işləyir. Əgər həmin casus aradan götürülməzsə, o, ABŞ-da tezliklə ciddi problemlər yarada bilər. Həmin casusun kimliyi məlum olmasa da, onu yaxından tanıyan biri var. Oyunun baş qəhrəmanı Mayklın qarşısına məhz həmin şəxsi tapmaq vəzifəsi qoyulur. Mayklın və başqalarının köməyilə o, tapılıb həbs edilir. Onun adı «Mister K» kimi verilib. Məlum olur ki, «Mister K» (Kərimov) əvvəllər də CIA (Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi) tərəfindən sorğuya cəlb olunub. Bu dəfə Kərimov Mayklın, Trevorun və FTB-nin əlinə keçir. İşgəncəyə məruz qalan Kərimov bildiyi bütün hər şeyi deyir. O, qeyd edir ki, həmin casus etnik azərbaycanlıdır və adı Tahir Cavandır.

Maykl həmin casusu vurmaq üçün snayper tüfəngindən istifadə edəcək. Lakin onun xarici görünüşünün necə olduğunu bilmir. Maykl ilə birlikdə işləyən agent ona bildirir ki, Tahir Cavan saqqallı, solaxaydır və gündə iki qutu siqaret çəkir.

Oyundan dialoq:

Azərbaycanlı Tahir Cavan Qərb Şossesi tərəfdə, Çumaşda yaşayır.

— Orta yaşlı, orta boylu, xarici görkəmindən Azərbaycanlıya oxşayır?

— Mən haradan bilim ki, azərbaycanlı hansıdır? Bəlkə, elə sən özün də Azərbaycanlısan?

— Saqqallıdır, gündə iki qutu Redwood siqareti çəkir.

AzDimension — Sonuncu Dalan

Nəhayət, yerli istehsal olan oyunlar haqqında da söz açmalıyıq. Azdimension qrupu kompüter oyunları yaradan gənc komandadır. Komandanın heyətində dizaynerlər və proqramistlər var.

2014-cü ildə keçirilən 1-ci Azərbaycan Beynəlxalq Müdafiə Sənayəsi Sərgisində (ADEX) iştirak edən «AzDimension» qrupu öz stendində «Last Deadlock» (Sonuncu Dalan) adlı yeni oyunun posterini yerləşdirmişdi.

Sonuncu dalan oyununda qorxu elementləri, eləcə də həm birinci şəxs (əsas qəhramanın öz gözü ilə), həm üçüncü şəxs görünüşlü «ekşn» janrında oyundur. Oyun Azərbaycanın paytaxtı Bakıda, əsasən İçərişəhər ərazisində cərəyan edir. Oyunun baş qəhrəmanı alim qədim zərdüştilərin kitabı Avestada yazılanlara istinadən onun bir missiyasının olduğuna inanır. Bunun üçün o, müəyyən simvolları çözməli, İçərişəhər küçələrində gizlədilmiş artefatkları tapmalıdır. Bu yolda o, qədim Azərbaycan əfsanələrindən, mifologiya və nagıllarından qaynaqlanan tanış olan şər qüvvələrlə mübarizə aparmalıdır. Oyunda məhəbbət və satqınlıq, peşimançılıq və mərhəmət mövzularına toxunulub. Qız qalası, Şirvanşahlar sarayı, Karvan-saray, məscidlər, habelə Xəzər dənizi sularına qərq olan Səbail qalasında cərəyan edən oyunda soyuq silahlarla yanaşı, muasir odlu silahlar və qədim dövrə aid olan silahlar baş qəhrəmanın ixtiyarında olacaq.

Azdimension — «İşğal altında: Ağdam» və «İşğal altında: Şuşa»

«İşğal Altında: Ağdam» Azərbaycanın ilk kompüter oyunu «İşğal Altında: Şuşa»-nın müəllifi AzDimension şirkətinin şuter janrında yaratdığı növbəti kompüter oyunudur.

Oyundakı hadisələr iki zaman ayırımında — keçən əsrin 90-cı illərində Ağdamın müdafiəsi zamanı və yaxın gələcəkdə şəhərin azad olunması vaxtı baş verir. Oyunçu xüsusi təyinatlıların tərkibində bir neçə əsgərin rolunda oynayacaq.

Oyunda bir neçə mərhələ var və son məhələdə məqsəd şəhəri tam azad etməkdir. Oyun təkmilləşdirilmiş qrafikası, dəqiq işlənmiş işıqlandırılması və yeni xüsusi effekləri ilə fərqlənir. Bundan əlavə, oyunda zirehli texnikalardan istifadə etmək və tank döyüşündə iştirak etmək olar. Oyunda Azərbaycan istehsalı olan «İstiqlal» və «Zəfər» silahları, həmçinin Azərbaycan ordusunda istifadə olunan «Marauder MRAP» və «T-90» tankları yer alır. Oyunun ən əsas nəzərəçarpan məqamı isə onun şəhərin müharibədən öncəki və sonrakı vəziyyətinin coğrafi və kartoqrafik dəqiqliklə, abidələri və görməli yerləri daxil edilməklə hazırlanmasıdır.

«İşgal Altında: Şuşa» Azərbaycanın birinci rəsmi 3d kompüter oyundur. Oyun yaxın gələcəkdə Qarabağda baş verə biləcək müharibədən bəhs edir. Oyuna əsasən, düşmən tərəfin provokasiyasından sonra Azərbaycan ordusu işğal olunmuş torpaqları azad etmək üçün həlledici döyüşə başlayır. Əsas hadisələr Şuşada cərəyan edir. Oyunçunun vəzifəsi Şuşanı işğalçılardan azad etməkdir. Oyun «döyüş» janrına aiddir və şuter tiplidir. Oyunun yaradılma prosesi təxminən iki il davam edib. Oyun komanda tərəfindən hər hansı kənar maddi dəstək olmadan yaradılıb.

Ədəbiyyat: wikipedia.org, azdimension.az, battlefield.wikia.com, gamecenternews.com

Искусственный интеллект в медицине

По мнению многих экспертов, совсем скоро технологии искусственного интеллекта станут незаменимым и важнейшим элементом в отрасли здравоохранения. Уже сейчас машинный интеллект позволяет врачам существенно повысить точность проводимых диагностик, создавать сверхэффективные лекарственные препараты и значительно облегчать течение различных заболеваний у пациентов. А недавнее событие, ставшее причиной скандала в Великобритании, и вовсе показало преимущество искусственного интеллекта над людьми в ряде вопросов. Компания Google предложила Национальной Службе Здоровья Великобритании, свои услуги в сфере учета пациентов с заболеванием почек. Мониторинг должна была проводить система искусственного интеллекта. Стороны обговорили все нюансы и заключили соглашение. Но позже выяснилось, что система собирает гораздо большее количество данных, и на основе собранной информации о пациентах, начала назначать курсы лечения, которые в результате оказались верными. Однако в Национальной Службе Здоровья обеспокоились тем фактом, что подобное вмешательство системы ставит под удар репутацию и компетентность врачей. Но никто из пациентов не пострадал. Наоборот, динамика выздоровления улучшилась, а лечение, назначенное искусственным интеллектом, исключило риски вмешательства человеческого фактора, которые влекут за собой врачебные ошибки.

Этапы развития

Первое реальное применение высокоинтеллектуальных устройств в медицине произошло в начале XXI века. Именно тогда был создан проект, основная задача которого заключалась в разработке устройств, позволяющих повысить качество жизни людей с болезнью Альцгеймера. В данном проекте приняли участи Вашингтонский университет, Intel и компания Elite Care, в результате чего в 2002 году были созданы такие устройства, как Activity Compass, ADL Monitor и ADL Prompter. Тестирование этих устройств продолжается и по сей день. Activity Compass анализирует повседневное передвижение больного, и, в случае, если он потеряется, помогает ему дойти до пункта назначения. Датчик ADL Monitor следит за повседневной активностью пациентов и отмечает все случаи ее отклонения он нормального поведения. Устройство ADL Prompter помогает больным в выполнении сложных задач по дому.

За последующие 15 лет технологии искусственного интеллекта сделали огромный шаг вперед. К разработке интеллектуальных устройств для медицины подключилось большое количество IT-компаний, интерес которых к данному направлению понятен. Причина кроется не только в важности отрасли для общественной жизни, но и в огромном потенциале рынка, ведь ежегодно в мире на здравоохранение и сопутствующие программы социального характера тратится порядка 8,2 трлн. долларов. По статистике аналитического агентства Frost & Sullivan, рынок высокоинтеллектуальных медицинских решений сегодня составляет около 1 млрд. долларов. Ожидается, что уже к 2021 году эти показатели достигнут отметки в 6 млрд. долларов при ежегодном росте на 40%. При этом отдельно отмечается, что с каждым годом роль искусственного интеллекта в медицине будет только усиливаться. «К 2025 году системы искусственного интеллекта проникнут во все сферы здравоохранения, вплоть до создания цифровых помощников, отвечающих на все вопросы пациентов и самостоятельно занимающихся их лечением», — говорит аналитик Frost & Sullivan Сингх Буттар (Singh Buttar).

Безусловно, большая часть рынка принадлежит IT-гигантам, таким как IBM, Google, Microsoft и т.д. Однако в последний годы стартапы также активно включились в разработку подобных технологий, и, по мнению экспертов, будут способны своими достижениями продвинуть отрасль вперед. По данным аналитического агентства CBinsights, с 2011 года общий капитал стартапов, занимающихся разработками в области высокоинтеллектуальных медицинских систем, вырос на 870 млн. долларов. Среди них можно выделить такие компании, как Babylon, которая в начале этого привлекла в раунде «А» инвестиции на общую сумму в 25 млн. долларов. Стоит отдельно отметить, что среди инвесторов данной компании числится Google DeepMind. Также достаточно известным является стартап WellTok, который, используя суперкомпьютер IBM Watson, сумел создать для пациентов персонализированного помощника. Стартап Sense.ly пошел еще дальше и разработал виртуальную медсестру, которая следит за состоянием пациентов.

IBM Watson и Google DeepMind

Самым главным поставщиком интеллектуальных решений для медицины является компания IBM, разработавшая свой знаменитый суперкомпьютер Watson. Статистика показывает, что вся информация, так или иначе связанная со здравьем человека, распределена по источникам в следующем соотношении: 10% — медицинская карта пациента, 30% — генетика, 60% — внешние источники, включая научные статьи. Каждый год публикуется около 700 тыс. научных статей, содержащих информацию об эффективных методах лечения различных заболеваний. Врач просто не в состоянии при постановке диагноза и выборе метода лечения анализировать такой объем данных. И здесь на помощь приходит Watson. Благодаря высокой мощности, этот суперкомпьютер способен проанализировать миллионы источников данных и выбрать наиболее подходящий метод лечения в каждом конкретном случае.

В прошлом году для обучения Watson компания IBM приобрела 30 млрд. различных медицинских снимков, купив за 1 млрд. долларов компанию Merge Healthcare. К этому может добавиться около 50 млн. анонимных электронных медицинских карт, которые IBM получила после поглощения стартапа Explorys. Наиболее известным применением Watson в области медицины является проект Watson for Oncology. В эффективности данного проекта можно убедиться из следующего примера. По статистике, в больницах США точность назначения оптимального лечения после диагностирования рака легких составляет около 50%. У IBM Watson эти показатели достигают 90%. При этом методика лечения может корректироваться в зависимости от изменяющихся ситуаций. Внеся с iPad информацию об изменении состояния больного, врач уже через 30 секунд получит от Watson уточненный диагноз с обновленным курсом лечения. В настоящий момент в проекте Watson for Oncology принимает участие ряд медицинских центров и больниц. Среди них Международная больница Бумрунград (Таиланд), Нью-Йоркский центр по исследованию генома человека, а также ряд других организации.

Помимо проекта Watson for Oncology, суперкомпьютер Watson применяется в других областях медицины. Например, американская кардиологическая ассоциация заключила контракт с IBM для модернизации принципов выявления и лечения сердечно-сосудистых заболеваний. В 2014 году IBM объявила о сотрудничестве с Johnson & Johnson и фармацевтической компанией Sanofi с целью научить Watson «понимать» результаты научных исследований и клинических испытаний. Это позволяет проводить клинические испытания новых медицинских препаратов намного быстрее. А в июле прошлого года IBM начала сотрудничать еще с 16 медицинскими центрами и технологическими стартапами для того, чтобы ускорить развитие программ для точной диагностики. Существенно снижает стоимость использования Watson публичное облако Watson Cloud. В этом случае у медицинских учреждений нет необходимости выделять гигантский бюджет для закупки и обслуживания данного многосерверного устройства. Пользоваться услугами Watson Cloud могут специалисты из разных стран.

Совсем недавно у Watson появился серьезный конкурент в области медицинской диагностики. В начала 2016 года компания Google объявила об открытии медицинского направления в рамках программы развития проекта DeepMind. Первая задача, которая легла на плечи DeepMind — диагностика почечной недостаточности. Для этого Google заключила контракт с организацией National Health Service, что позволило получить доступ почти к 1,6 млн. историй болезней пациентов. Обучившись на этих данных, DeepMind стала эффективно диагностировать почечную недостаточность, основываясь на жалобах пациентов и результатах анализов. Результаты диагностики вместе с рекомендациями доступны врачам через специальное мобильное приложение. Стоит отметить, что Watson занялся лечением почек практически одновременно с DeepMind, так что нам теперь остается только наблюдать, какой суперкомпьютер будет справляться со своей работой более эффективно.

В конце прошлого года подробности своего проекта Hanover, который нацелен на использование искусственного интеллекта для понимания и лечения раковых заболеваний, раскрыла и корпорация Microsoft. Компания разрабатывает систему, которая автоматически будет обрабатывать сотни биомедицинских статей, создавая таким образом обширную базу данных для предсказания того, какие лекарства будут наиболее эффективны против определенного типа рака. Microsoft также сотрудничает с Раковым институтом им. Найта по проекту искусственного интеллекта, который бы персонализировал выписываемые лекарства лично для каждого пациента, после чего алгоритмы машинного обучения их идентифицируют и смогут назначать соответствующее лечение. Сейчас проект в основном сосредотачивается на остром миелоидном лейкозе, так как это может помочь в борьбе сразу с несколькими видами лейкозов. Еще одной задачей, в решении которой врачи будут сильно опираться на компьютерное зрение, будет определение того, как опухоль реагирует на лечение. В Редмонде ставят перед собой поистине амбициозные задачи. Компания хочет научить искусственный интеллект программировать клетки для борьбы с раком и другими заболеваниями, а также строят планы по созданию «молекулярного компьютера», который мог бы следить за заболеваниями и обеспечивать обратную связь, а также бороться с болезнью, когда она поражает какую-то конкретную часть тела.

Но это далеко не все работы, которые Microsoft ведет в рамках проекта Healthcare NExT. В начале февраля текущего кода корпорация заявила о старте сразу нескольких программ, объединенных под этой инициативой. Исследовательский проект HealthVault Insights позволит партнерам Microsoft глубже понимать здоровье пациентов и разрабатывать четкие планы лечения, используя последние научные достижения в области машинного обучения. К платформе HealthVault Insights можно будет подключать фитнес-браслеты, весы с беспроводной связью и другие устройства, обеспечив удаленный мониторинг состояния пациента. Проект Microsoft Genomics будет развивать геномный анализ с использованием платформы Azure и экосистему партнеров в этой области. Корпорация займется также созданием виртуального собеседника с использованием искусственного интеллекта. Эта технология позволит партнерам Microsoft создавать инструменты для ухода за больными с умным голосовым управлением. И еще одна разработка с использованием искусственного интеллекта для планирования лучевой терапии получила название Project InnerEye. Цель данного проекта — предоставить дозиметристам и лучевым терапевтам инструменты для построения 3D-моделей организма пациента на основе медицинских изображений за несколько минут вместо нескольких часов, требуемых сейчас.

Кто еще использует искусственный интеллект в медицине

Достаточно перспективным вариантом применения искусственного интеллекта в отрасли здравоохранения является развитие персональных медицинских ассистентов. Такие ассистенты представляют собой обычные мобильные приложения, которые работают на основе машинного обучения. Они распознают голосовые и текстовые запросы пользователей и, проанализировав свою базу данных заболеваний, выдают различные рекомендации. Поскольку почти у каждого человека сейчас есть смартфон, то это в будущем позволит сделать медицину доступной для всех. Одним из примеров реализации данной идеи является сервис Babylon. Помимо выдачи рекомендаций по лечению, приложение позволяет самостоятельно записать пользователя на прием к врачу либо провести стандартное обследование, связавшись в режиме реального времени с любым из докторов. Также приложение способно регулярно проверять информацию с носимых устройств, например, для мониторинга фаз сна и сердечного ритма. Стоимость подписки на сервис Babylon ежемесячно составляет около 10 долларов. Однако стоит отметить, что по действующему британскому законодательству, приложение не имеет право выносить официальный диагноз. Поэтому, если больной описывает симптомы для гриппа, то ему будет рекомендовано купить лекарства в аптеке, которые выдаются без рецепта, либо записаться на прием к врачу. В случае серьезных симптомов, пациенту дадут рекомендации поехать в поликлинику либо вызвать неотложку.

Есть в магазине iTunes и приложение CardioBot для Apple Watch от азербайджанского разработчика Меджида Джабраилова. Приложение основывается на возможности Apple Watch измерять пульс пользователя каждые 4 минуты в течение дня. С помощью приложения можно отслеживать минимальную, среднюю и максимальную частоту сердцебиения в течение дня; улучшить качество сна с помощью функции Bedtime в новой операционной системе iOS 10, выявляя особенности и производя детальный анализ сна; создать специальный график тренировок, отображающий активные периоды сжигания веса и занятий с высокой интенсивностью; узнать об изменениях частоты вашего сердцебиения с помощью простых и красивых графиков. Приложение требует наличия iPhone с iOS 10 и установленным приложением Health. Показания пульса снимаются непосредственно с Apple Watch. Стоимость этого приложения составляет 2,99 доллара.

Ученые активно развивают идею использования искусственного интеллекта для повышения качества проводимых анализов. Совсем недавно сотрудники Калифорнийского университета Лос-Анжелеса разработали инновационный алгоритм по выявлению раковых клеток. Результаты исследований опубликованы в журнале Scientific Reports. В рамках разработанного метода активно используется микроскоп нового типа и искусственный интеллект, анализирующий полученную информацию. В разработке используются наносекундные лазерные импульсные и аналогово-цифровой преобразователь, которые позволяют фиксировать изображения сотен тысяч клеток крови в секунду. Лазерные импульсы дают возможность высвечивать отдельные клетки крови с достаточно четким качеством изображения. Далее полученные снимки анализируется программным обеспечением с элементами искусственного интеллекта. Здесь данные проверяются на соответствие 16 различным критериям: оценка диаметра, степень поглощения излучения и т.д. Для того, чтобы обнаружить раковые клетки в среднем необходимо исследовать до 100 тысяч обычных клеток. Используя стандартную методику (в ней высвечивается до 2 тысяч клеток в секунду + с материалом работают люди), на анализ уходит достаточно больше времени. При этом точность диагностики традиционного метода ниже на 17%.

По мнению многих экспертов, одним из наиболее привлекательных разделов медицины для искусственного интеллекта является стоматология. Однако несмотря на стремление ученых создать для этой сферы широкопрофильное многофункциональное высокоинтеллектуальное устройство, пока удалось разработать лишь узконаправленные экспертные системы. Однако ученые полагают, что совсем скоро такое устройство будет создано.

Оценивая вышесказанное, можно заметить, что пока использование технологий искусственного интеллекта в отрасли здравоохранения является точечным. Ряд ученых считают, что настоящий бум наступит, когда медицинские IT-решения будут интегрированы в IoT. Это позволит высокоинтеллектуальным системам использовать при диагностике не только информацию, полученную с помощью клинических анализов, но и данные от «умных» устройств (пульс от «умных» часов, распорядок дня от «умного» освещения, питание от холодильника и т.д.). В результате у искусственного интеллекта появится большое количество дополнительны маркеров для проведения исследований. Более того, расширятся возможности лечения пациента вне поликлиники. Ведь интеграция с «умным» домом позволит заказывать только те продукты, которые находятся в рамках прописанной диеты. Также открываются возможности для слежения за режимом дня больного. «Благодаря интеграции умных алгоритмов IoT с носимыми устройствами, у интеллектуальных устройств появится много дополнительных данных о деятельности организма. Это позволит распознавать заболевания еще на ранней стадии, а также улучшить здоровье и физическое состояние пользователей» — говорит директор по персональным устройствам в Microsoft Зулфи Алам (Zulfi Alam). Однако такая интеграция технологий будет требовать высокого уровня безопасности данных.

Стартапы в медицине

По информации аналитической компании CB Insights, сейчас существует более 90 стартапов, которые занимаются разработкой и внедрением технологий искусственного интеллекта в различные области здравоохранения. CB Insights также отмечает, что по состоянию на июль 2016 года в этой сфере состоялось 60 сделок, в то время как в 2011 году их было всего 6.

Диагностика

Стартапы Behold.ai и Freenome используют технологии искусственного интеллекта для диагностики рака. Создатели Behold.ai хотят научить программу определять заболевание по рентгеновским снимкам, загружая фотографии здоровых и больных людей. Для этой же цели Freenome соединяет технологии искусственного интеллекта и методику «жидкой биопсии». «Лекарство от рака не будет выглядеть как очередной медикамент, — говорит профессор Стэнфордского университета Виджай Панде. — Мы получим возможность поставить диагноз намного раньше, чем можем сейчас».

Компании Bay Labs и Arterys используют технологию глубинного обучения, чтобы диагностировать заболевания сердца. Bay Labs полагается на искусственный интеллект для того, чтобы интерпретировать ультразвук, тем самым быстро и точно поставить диагноз. Технология, разработанная Arterys, работает вместе с МРТ и благодаря использованию искусственного интеллекта может диагностировать все возможные сердечно-сосудистые заболевания человека. «Докторам невозможно обрабатывать все данные самостоятельно, поэтому мы стали полагаться на нейронные сети», — говорит генеральный директор Arterys Фабьен Бекерс.

Персональная медицина

Стартап Touchkin создал приложение, которое использует сенсоры на смартфонах, чтобы обнаружить изменения в активности пользователя, его общении и сне. Благодаря технологии машинного обучения приложение может выявить потенциальные проблемы со здоровьем человека. «Скоро телефон сможет определить, что вы заболели или впали в депрессию», — говорит сооснователь компании Джо Агарвал.

Приложение Ginger.io, в отличие от Touchkin, вместо сенсоров использует «пассивную» информацию о владельце телефона: его передвижения, звонки и сообщения в течение дня. Приложение может определить, что пользователю нужна медицинская помощь, и оповестить об этом близкого человека или доктора. А стартап AiCure разработал приложение, которое автоматизирует процесс приема таблеток пациентом. Пользователи делают фотографию во время приема лекарств, а система обрабатывает изображения и подтверждает, что пациент все делает правильно. «Доктору не нужно вмешиваться в процесс наблюдения за пациентом, так как он полностью автоматизирован», — рассказывает генеральный директор компании Адам Ханина.

Исследование медикаментов

Компания Atomwise исследует новые лекарства с помощью искусственного интеллекта и алгоритмов, которые обрабатывают миллионы молекулярных структур. Платформа изучает данные о том, как лекарства действовали в прошлом, и, таким образом, самообучается. «Atomwise может увидеть слабые места современных вирусов и быстро предложить потенциальные лекарства. Это как иметь виртуальный мозг, который может проанализировать миллионы молекул и их потенциальное взаимодействие в течение нескольких дней вместо нескольких лет», — говорит сооснователь платформы Алекс Леви.

Инфраструктура больницы

Стартап AnalyticsMD работает над тем, чтобы сделать работу больниц более эффективной. Аналитическая платформа в режиме реального времени предсказывает потенциальный поток людей и отправляет эту информацию на телефоны врачей. Таким образом, руководство больницы может выделить дополнительные кровати и персонал заранее.

Перспективы развития отрасли

В настоящий момент неизвестно, когда именно искусственный интеллект достигнет такого уровня развития, что сможет безошибочно ставить диагнозы и рекомендации по лечению. Многие эксперты полагают, что когда это наступит, то существует опасность замены реальных врачей машинами. Однако пока до этого еще далеко. В то же время, технологии искусственного интеллекта могут сильно помочь в совершенствовании принципов лечения различных заболеваний. Ряд ученых сейчас работают над тем, чтобы с помощью машин можно было создавать виртуальные модели каждого пациента, тем самым прогнозируя ход того или иного заболевания с учетом генетических и возрастных особенностей человека. Помимо этого, виртуальные модели смогут предсказать появление заболеваний в будущем, что позволит незамедлительно начать профилактическое лечение.

Статья подготовлена по материалам vc.ru и iot.ru

Центр инноваций и предпринимательства Barama теперь и в Гяндже!

В Гяндже состоялось открытие Центра инноваций и предпринимательства Barama ООО Azercell Telekom. Главная цель Центра, который будет действовать при Азербайджанском Технологическом Университете при поддержке PASHA Bank, заключается в оказании поддержки в реализации инновационных идей молодежи, организации интересных встреч, тренингов и семинаров на тему стартапов. Центр также будет содействовать созданию различных проектов и обеспечению условий студентам, обучающимся в университете, для представления их в Центр Barama.

По словам руководителя Центра инноваций и предпринимательства Barama Имрана Багирова, центр, открытый в Гяндже будет служить развитию знаний и навыков студентов. «Центр Инноваций и Предпринимательства Barama постоянно реализовывал проекты, направленные на развитие молодежи и в настоящее время продолжает эту деятельность. Подписаны меморандумы о сотрудничестве с учебными заведениями нашей страны, также в распоряжение студентов передан медиа-центр в БГУ», — отметил И.Багиров.

Для информации отметим, что Центр инноваций и предпринимательства Barama ООО Azercell Telekom является проектом, созданным в 2009 году компанией Azercell с целью поддержки предпринимательства в Азербайджане. В основном, Barama, поддерживая новые начинания — стартапы и проекты, действующие в области информационных технологий, способствует их превращению в полноценные компании. За 8 лет своей деятельности центр Barama добился значительных успехов. Так, в центре было запущено более 30 проектов, 20 из которых были успешно завершены и созданы 4 успешные компании, действующие в настоящее время. Начиная с 2014 года, центр Barama, перейдя на более высокий уровень деятельности, сформировался, как профессиональный бизнес-инкубатор и был представлен общественности под названием Центр инноваций и предпринимательства.

«Лаборатория Касперского» рассказала, как изменилось онлайн-поведение детей за последний год

«Лаборатория Касперского» выяснила, как за последний год изменились онлайн-интересы юных пользователей. Статистика компании подтверждает, что онлайн-общение все еще остается основным времяпрепровождением детей в Интернете — в среднем по миру на него приходится 61% активности, которая регистрируется модулем «Родительский контроль», встроенным в защитные продукты «Лаборатории Касперского». Однако эксперты продолжают отмечать падение числа заходов в социальные сети с компьютеров.

Среди всемирно популярных социальных сетей почти везде лидирует Facebook. Но есть страны, где региональные платформы оказались популярнее. Например, в Китае местный сервис микроблогов Sina Weibo и соцсеть Kaixin001 распространены значительно больше, чем их западные конкуренты. В Азербайджане дети следуют общемировым тенденциям и предпочитают Facebook, но также активно используют российские соцсети «ВКонтакте» и «Одноклассники».

Распределение популярности социальных сетей в Азербайджане

Помимо интереса к социальным сетям, модуль «Родительский контроль» также зафиксировал довольно высокий уровень любопытства детей к сайтам, попадающим в категорию «Алкоголь, табак, наркотики». Еще в прошлом году эксперты заметили тенденцию повышения интереса детей к этой теме, и она продолжает развиваться. Это объясняется тем, что подобный контент можно встретить где угодно – он уже стал частью поп-культуры. К тому же за последний год крайне популярными среди подростков стали так называемые «вейпы» – электронные приспособления для вдыхания пара с ароматизаторами. Их влияние на организм до сих пор не изучено, однако «Лаборатория Касперского» решила не оставлять без внимания эту тему и включить ее в соответствующую категорию. Следовательно, количество уведомлений повысилось еще и благодаря расширению категории.

Далее в рейтинге популярности у детской аудитории следуют компьютерные игры, которые опустились на одну позицию по сравнению с прошлым годом. На постсоветском пространстве самым посещаемым сайтом из этой категории стал онлайн-магазин и игровое сообщество Steam. Его популярность говорит о том, что детей интересуют совершенно разные игры: от развивающих до обычных «таймкиллеров». Следом идут игры Minecraft и Roblox, которые в некоторых странах используют в рамках школьного образования.

Наконец, немалый процент детей интересуется сайтами из категории «ПО, аудио, видео». Больше всего времени на просмотр видео и прослушивание музыки тратят дети из Китая – там этим занимается почти каждый пятый ребенок (18%).

«Чтобы цифровая жизнь ребенка была безопасной, необходимо не только контролировать его пребывание в Сети, но и развивать цифровую грамотность, причем как среди детей, так и среди взрослых. Взрослым нужно выстраивать доверительные отношения с ребенком, ведь если его просто ругать за провождение времени в социальных сетях или на других потенциально опасных сайтах, то в действительно сложной ситуации он побоится обращаться за помощью к родителям и останется наедине со своей проблемой», — прокомментировала ситуацию Анна Ларкина, эксперт по анализу веб-контента «Лаборатории Касперского».

Специально для защиты детей в Интернете в арсенале решений «Лаборатории Касперского» есть отдельный продукт Kaspersky Safe Kids, а также модуль «Родительский контроль» в Kaspersky Internet Security для всех устройств и Kaspersky Total Security для всех устройств. Эти программы помогают родителям контролировать время использования устройства, настраивать расписание доступа в Интернет и получать отчеты о времени, которое ребенок тратит на свой гаджет. Кроме того, они защищают детей от просмотра неподходящего их возрасту контента, информируют родителей о признаках кибербуллинга, предоставляют статистику звонков и СМС и многое другое.

Sony выпускает жесткие диски PSZ-HC1T и PSZ-HC2T, которым не страшны падения

Компания Sony выпускает в продажу переносные жесткие диски PSZ-HC1T и PSZ-HC2T объемом 1 TB и 2 TB с USB-интерфейсом. Главной отличительной особенностью накопителей является их высокая прочность, они выдерживают падение даже с двухметровой высоты.

Степень защиты — IP54, разъем USB-C защищен резиной. Старт продаж намечен на июль, однако цены пока остаются неизвестными. Скорость передачи данных в режимах записи и чтения составляет 138 MB/s, сообщает ferra.ru.

Также накопители защищены от влаги и пыли.

Microsoft случайно выпустила «опасные» внутренние сборки ОС Windows 10

Компания Microsoft принесла извинения за опубликованные по ошибке в ночь на 1 июня конфиденциальные сборки ОС Windows 10, предназначающиеся для внутреннего пользования.

«Сборки из некоторых наших внутренних веток случайно были выпущены для ПК и мобильных устройств, – отметила глава программы Windows Insider Дона Саркар. – Это случилось из-за непреднамеренного развертывания сборок в системе, которая отвечает за распространение обновлений среди участников программы Windows Insider».

Microsoft отмечает, что почти сразу вмешалась в ситуацию и вернула тестовые сборки на место, но «небольшая часть» пользователей Windows 10 все же успела получить «подарки». Обеспокоенность вызывает тот факт, что незапланированное обновление мобильной Windows 10 успело настичь не только тестировщиков Windows 10 Insider Preview, но и обычных пользователей. Как сообщается, установка этого обновление отправляет аппарат в циклическую перезагрузку с последующим «окирпичиванием». После этого работоспособность устройства придется восстанавливать с помощью инструмента Windows Device Recovery Tool, сообщает itc.uа.

Тестировщики Windows 10, установившие настольное обновление из внутреннего канала Edge, могут подождать выпуска следующего обновления или откатиться на старую версию, воспользовавшись опцией восстановления в настройках Windows 10.

«Мы приносим извинения за эти неудобства и благодарим вас за участие в программе Windows Insider», – говорится в письме главы программы Windows Insider.

Microsoft также отметила, что на этой неделе не планирует выпускать какие-либо новые сборки, по-видимому, компания работает над тем, чтобы это неожиданная ошибка больше никогда не повторялась.

Samsung Galaxy Note8 получит Infinity Display и Android 7.1.1

По данным источника, смартфон Samsung Galaxy Note8 получит дисплей Infinity Display, подобный тем, которыми оснащены модели Galaxy S8 и Galaxy S8+, а также LG G6. Напомним, характерной чертой такого дисплея является соотношение сторон, близкое к 18:9. Как известно, во втором полугодии ожидается стремительный рост поставок панелей для смартфонов с соотношением сторон экрана 18:9. Такие экраны получат новые модели производства Apple, Huawei, Oppo, Vivo, Xiaomi, Gionee и Meizu, сообщает ixbt.com.

Кроме того, как утверждается, Samsung Galaxy Note8 будет поставляться с ОС Android 7.1.1 Nougat. Пока эту версию ОС не получил ни один смартфон Samsung.

Анонс Samsung Galaxy Note8 ожидается в конце августа или начале сентября.